۱۰ نکته از حقایق سالمندی

۱. سالمندی یک پدیدة جهانی است. گروه سنّی ۶۰ ساله و بالاتر، جمعیت سالمند تعریف شده است. در سال ۲۰۵۰، حدود ۸۰% افراد سالمند ساکن کشورهای درحال‌توسعه خواهند بود. سرعت شهرنشینی با جمعیت سالمندی به نسبت موازی پیش می‌رود. در سال ۲۰۰۷ بیش از نیمی از جمعیت دنیا در شهرها زندگی می‌کردند و انتظار می‌رود تا سال ۲۰۳۰ بیش از ۶۰% جمعیت سالمندان در شهرها زندگی کنند.



۲. در واقع، سالمندی بیان‌گر موقعیت جامعة مدرن امروزی است و حاکی از پیشرفت قابل ملاحظه‌ای در امر بهداشت جهانی است و افزایش چالش‌ها در قرن ۲۱، در بین کشورهای درحال‌توسعه و توسعه‌یافته به این مهم دامن زده است. در سال ۲۰۰۵ امید به زندگی در کشورهایی چون ژاپن و فرانسه بیش از ۸۰ سال بوده است، حال آن‌که امید به زندگی در کشورهای درحال‌توسعه روبه‌افزایش است. امروزه انتظار می‌رود یک کودکی که در کشورهایی چون شیلی، کاستاریکا، جامائیکا، لبنان، سری‌لانکا و یا تایلند به‌دنیا می‌آید، بیش از ۷۰ سال زندگی کند.



۳. امید به زندگی در موقع تولد در میان کشورهایی که از نظر بهداشتی متفاوت هستند، فرق می‌کند. به‌عنوان مثال، در حالی‌که ژاپن بالاترین امید به زندگی (۲/۸۲ سال) را دارد، در چندین کشور افریقایی امید به زندگی به ۴۰ سال کاهش یافته است.


۴. تفاوت در سطح بهداشت در بین کشورها کاملاً مشهود است. به‌عنوان مثال، می‌توان انتظار داشت در ایالات متحد گروهی که وضعیت اجتماعی و اقتصادی بهتری دارند از گروهی که از نظر اجتماعی و اقتصادی در شرایط پایین‌تری بسر می‌برند، ۲۰ سال طولانی‌تر زندگی کنند.



۵. انتظار می‌رود در سال ۲۰۵۰ قریب به ۸۰% کل مرگ‌ها در سنین بیش از ۶۰ سال اتفاق افتد. هزینه‌های بهداشتی با افزایش سن افزایش می‌یابد. به تعویق انداختن مرگ سالمندان از طریق اتخاذ سیاست‌های مناسب و سلامت سالمندان، موجبات صرفه‌جویی در سیستم مراقبت بهداشتی را فراهم می‌کند.



۶. افراد سالمند سرمایه‌ای برای دیگر افراد خانواده، اجتماع و اقتصاد به‌شمار می‌آیند. سرمایه‌گذاری در امر بهداشت در طول زندگی افراد فوایدی را برای هر جامعه خواهد داشت. بعلاوه تغییر در رفتارهای مخاطره‌آمیز به‌ندرت می‌تواند دیر باشد. به‌طوری‌که اگر یک شخص در سنین ۶۰ تا ۷۵ ساله سیگار را ترک نماید، خطر مرگ زودرس در وی حدوداً ۵۰% کاهش می‌یابد.



۷. مراقبت‌های بهداشتی اولیه مؤثر برای ارتقاء سطح سلامت در افراد مسن و پیشگیری از بیماری‌ها و مدیریت بیماری‌ها مزمن در بیماران آسیب‌پذیر بسیار حیاتی است. دستوراتی برای مراقبت از افراد مسن در آموزش‌های تخصصی گنجانده شده است و این آموزش‌ها به‌دقت و صرف وقت زیادی نیاز دارد. سازمان جهانی بهداشت از افراد دست‌اندرکار سیستم بهداشتی، که بدون توجه به تخصص‌شان موضوعات سالمندی را دنبال کنند حمایت می‌کند.



۸. بلایا و شرایط اضطراری در افراد مسن بیشترین آسیب‌پذیری را به‌دنبال دارد. به‌طور مثال بیشترین درصد کشندگی در کشور اندونزی که به دنبال زلزله و طوفان (سونامی) اقیانوس هند در سال ۲۰۰۴ رخ داد در بین افراد ۶۰ ساله و بالاتر بود. همچنین موج گرمای اروپا در سال ۲۰۰۳ در افراد ۷۰ سال و بالاتر تلفات قابل توجهی را در پی داشت. سیاست محافظت از افراد مسن در شرایط اضطراری به‌عنوان یک درخواست فوری مطرح می‌باشد.



۹. در افراد مسن افزایش خطر افتادن و صدماتی که به‌دنبال آن پیش می‌آید، بسیار جدّی است و هزینه‌های اقتصادی، بهداشتی و انسانی قابل‌توجه‌ای را ایجاد می‌کند. در استرالیا، میانگین هزینه‌ای را که سیستم بهداشتی برای یک فرد صدمه دیده ۶۵ ساله و بالاتر متحمل شده است، ۳۶۱۱ دلار در سال‌های ۲۰۰۱ و ۲۰۰۲ بوده است.



۱۰. همان‌طور که هرم سنّی و فعالیت‌های اجتماعی تغییر می‌یابد، با افراد مسنّی مواجه می‌شویم که به نوعی مورد سوءاستفاده قرار گرفته‌اند. سازمان جهانی بهداشت تخمین زده است که در حدود ۴ تا ۶٪ افراد مسن در سطح دنیا مورد سوءاستفاده قرار گرفته‌اند. از جمله آنها می‌توان به سوءاستفاده‌های بدنی، روانی، عاطفی، مالی یا نادیده گرفتن آنها اشاره نمود. این نوع سوءاستفاده‌ها حقوق بشر را نقض می‌کند.

5 حسرت بزرگ در سالمندی

این مورد از پشیمانی در کمال تعجب بسیار عمومیت دارد. بسیاری از افراد تا لحظات پایانی عمر خود متوجه نشده بودند که شاد بودن در حقیقت یک انتخاب است.
پرستاری در یکی از بیمارستان‌های استرالیا که ویژه نگهداری از بیماران در شرف مرگ بوده، بر اساس گفته‌های بیماران در آخرین لحظات عمر، عمده‌ترین موارد پشیمانی و حسرت آنان را جمع آوری و دسته‌بندی کرده است. به‌گفتۀ وی، متداول‌ترین مورد پشیمانی افراد این بوده که « ای کاش آن‌قدر سخت و طولانی کار نکرده بودم. »این پرستار به نام «برونی ویر» آخرین گفته‌ها، آرزوهای برباد رفته و حسرت‌های این افراد را ابتدا در وبلاگ خود منتشر کرد. مطالب این وبلاگ چنان مورد توجه قرار گرفت که وی براساس آن کتابی نوشته است به‌نام « پنج پشیمانی عمده در لحظه مرگ ».«برونی ویر» در کتاب خود اشاره می‌کند که اکثر افراد در لحظاتی که در انتظار مرگ هستند، دید بسیار دقیق و روشنی راجع به زندگی خود و زندگی به‌طور کلی پیدا می‌کنند و کسانی که هنوز عمری برای آنها باقی مانده با توجه به این مطالب شاید بتوانند از تجارب دیگران بیاموزند.
ای کاش شهامت داشتم زندگی خود را به شکلی سپری کنم که حقیقتا دوست داشتم؛ و نه به شیوه‌ای که دیگران از من انتظار داشتند.این موضوع، یکی از عمده‌ترین موارد پشیمانی در میان اکثر افراد بوده است. وقتی که لحظات پایانی زندگی فرا می‌رسد، بسیاری از افراد به‌ روشنی درمی‌یابند که بخش عمده‌ای از آمال و آرزوهای خود را عملی نکرده‌اند. آنها درمی‌یابند که دلیل مرگ آنها تا حد زیادی به تصمیم‌هایی که در طول زندگی گرفته‌اند بستگی داشته است. سلامت شاید بزرگ‌ترین منبع آزادی و آزادی انتخاب است؛ و معمولا افراد تا زمانی که زندگی آنها به خطر نیفتاده قدر این نعمت را نمی‌دانند.

ای کاش این‌قدر سخت و طولانی کار نکرده بودم

معمولا بیماران مرد از این نکته شکایت داشتند. آنها دوران کودکی فرزندان و همدمی با همسر خود را به خاطر ساعات کار طولانی از دست داده بودند. ولی در مورد نسل قدیم که درصد کمتری از زنان شاغل بوده‌اند این موضوع کمتر در میان بیماران زن رایج بود. تمام مردانی که در بستر مرگ با آنها صحبت شده، از سپری کردن ساعات و روزهای طولانی در محیط کار پشیمان بودند.

ای کاش شهامت بیان احساسات خودم را داشتم

بسیاری از افراد در مقاطع مختلف زندگی و یا در شرایط گوناگون، برای حفظ مناسبات مسالمت‌آمیز با دیگران از بیان صریح احساسات خود طفره می‌روند. به همین خاطر زندگی آنها از آن چیزی که واقعا باید باشد فاصله می‌گیرد و یا آنها هیچگاه آن کسی نخواهند شد که آرزو و یا توانایی آن را داشته‌اند. بسیاری از افراد تحت تاثیر تلخکامی و یا ناکامی‌های ناشی از مماشات با دیگران و محیط، به بیماری‌های جدی مبتلا می‌شوند.

ای کاش تماسم را با دوستانم حفظ کرده بودم

خیلی از افراد تا لحظات پایانی عمر قدر دوستان خوب و یا ارزش حفظ تماس با دوستان قدیمی را نمی‌دانند؛ و معمولا در فرصت کوتاه قبل از مرگ امکان جست‌وجو و پیدا کردن این دوستان قدیمی فراهم نیست. بسیاری از افراد چنان در زندگی خود غرق می‌شوند که به سادگی تماس با دوستان را فراموش و یا کلا حذف می‌کنند. بسیاری در لحظات پایان عمر خود از این‌که برای دوستی و روابط خود ارزش کافی قائل نبوده‌اند دچار پشیمانی می‌شوند.

ای کاش به خودم اجازه می‌دادم که شاد‌تر باشم

این مورد از پشیمانی در کمال تعجب بسیار عمومیت دارد. بسیاری از افراد تا لحظات پایانی عمر خود متوجه نشده بودند که شاد بودن در حقیقت یک انتخاب است. بسیاری سالیان عمر خود را با تکرار عادات و الگوهای همیشگی زندگی خود طی کرده بودند. بسیاری به‌اصطلاح « آرامش » ناشی از تکرار الگو و عادات همیشگی را بر تغییر ترجیح داده بودند. و این هراس از تغییر، هم جنبه‌های فیزیکی و هم جنبه‌های احساسی و عاطفی زندگی را شامل می‌شود

آیا ما با مسن تر شدن شادتر می‌شویم؟

شاید فکر کنید که با بالا رفتن سن شادی افراد کمتر می‌شود، اما شواهد زیادی وجود دارد که عکس این نتیجه‌گیری را نشان می‌دهد؛ یعنی ما با سالمندتر شدن شادتر می‌شویم.یک نظرسنجی از 340000 نفر در سراسر آمریکا نشان داد با افزایش سن شادی افراد بیشتر می‌شود. اما این نظرسنجی علت این پدیده را روشن نمی‌کرد.

دکتر آرتور استون، استاد روانشناسی در دانشگاه ایالتی نیویورک در استونی بروک سرپرست این پژوهش بر اساس نظرسنجی گالوپ درباره علل احتمالی این پدیده می‌گوید: "ممکن است علت تغییرات محیطی باشد، یا تغییرات روانشناختی که باعث می‌شود که شیوه نگرش ما به دنیا تغییر کند، یا حتی علل زیست‌شناختی در کار باشد-برای مثال تغییراتی در مواد شیمیایی مغز یا غدد درون‌ریز."

این نظرسنجی تلفنی شامل افرادی در سنین 18 تا 85 می‌شد. این نظرسنجی نشان داد که افراد در 18 سالگی احساس شادی بسیاری دارند. اما به طور پیشرونده‌ای تا رسیدن به 50 سالگی شادی‌شان کاسته می‌شود.

اما پس از گذر از 50 سالگی است که افراد با افزایش سن احساس شادی بیشتری می‌کنند. و هنگامی به 85 سالگی می‌رسند حتی نسبت به 18 سالگی‌شان رضایت بیشتری از خودشان دارند.


اما چرا افراد سالمندتر شادترند؟ دلایل گوناگونی برای شادتر شدن با بالا رفتن سن ابراز شده است:
احترام عمیق‌تر به ارزش زندگی.
احساس کامیابی
توانایی بیشتر درک فراز و نشیب‌های زندگی
توانایی زندگی کردن در زمان حال و نگران آینده نبودن
رسیدن به این دانایی که نمی‌توان همه افراد را در همه اوقات راضی کرد
گرایش به داشتن نگرشی مثبت‌تر نسبت به موقعیت‌ها.

یک بررسی دانشگاه شیکاگو نیز همچنین نشان داده است که شادی با افزایش سن بیشتر می‌شود. پژوهشگران از نمونه بارزی از امریکاییان درباره میزان شاد بودن‌شان پرسش کردند. این پرسش با مصاحبه‌های رودررو با نمونه‌های جمعیتی از 1500 تا 3000 نفر انجام می‌شد.

نظریه پژوهشگران شیکاگویی این بود که افراد سالمندتر به این علت شادترند که با افزایش سن صفات مثبت روانشناختی بیشتری مانند یکپارچگی شخصیتی و عزت نفس پیدا می‌کنند؛ این نشانه‌های بلوغ شخصیتی باعث ایجاد احساس بیشتر بهزیستی کلی در فرد می‌شود.

سوزان تورک، روانشناس در دانشگاه کالیفرنیای ایروین در این باره می‌گوید: "افراد سالمندار بهتر می‌توانند تشخیص دهند که چه چیزی آزارشان خواهد داد و بیشتر می‌توانند با محیط‌‌‌شان کنار بیایند."

یک بررسی دیگر به عواطف مثبت و منفی افراد در طول یک دوره 23 ساله و مقایسه مشارکت‌کنندگان بر حسب گروه سنی پرداخت. نتایج نشان داد که نوجوانان بیش از سایر گروه‌های سنی عواطف منفی گزارش کردند، اما به نظر می‌رسید که هشتاد ساله‌ها کمترین عواطف منفی را دارند.

ترس از مرگ در سالمندی و راهکارهای غلبه بر آن

ترس از مرگ یک ترس طبیعی است و در حقیقت اگر کسی از مرگ نترسد، شاید بیشتر غیرطبیعی جلوه کند. بنابراین نمی‌توانیم بگوییم که ترس از مرگ فقط در سالمندان بروز می‌کند، اما با افزایش سن ممکن است این نوع ترس افزایش پیدا کند و در دوران سالمندی و کهنسالی به بیشترین حد ممکن برسد و حتی تا جایی پیش برود که به یک اختلال روانی تبدیل شود.

این ترس با چه علائمی بروز می‌کند؟
از آنجا که درجات ترس از مرگ در سالمندان متفاوت است، بالطبع با علایم متفاوتی هم بروز می‌کند. شاید بهتر باشد موضوع را این طور مطرح کنیم که اصلا چه عواملی باعث ایجاد ترس از مرگ در سالمندان می‌شود. این ترس تا حد زیادی طبیعی است و جدایی از همسر، فرزندان و اطرافیان، ترس از تنها شدن، باورهای نادرست درباره مرگ، عملکرد فرد در طول زندگی و همچنین نداشتن تجربه شخصی از مرگ و رازهای مربوط به آن از جمله عواملی محسوب می‌شوند که میزان ترس سالمندان از مرگ را رقم می‌زنند.این ترس با علایمی مثل نگرانی، اضطراب، به زبان آوردن نگرانی‌ها و مشغولیات ذهنی درباره آینده عزیزان و... بروز می‌کند. البته گاهی نیز سالمندان با وجود ترسی که دارند، اما باز ترجیح می‌دهند درباره آن صحبت نکنند، در صورتی که با مطرح کردن موضوع می‌توانند به راحتی ترس‌های بیهوده و پر استرس را به کمترین حد ممکن برسانند.

آیا اطرافیان در کاهش ترس از مرگ در افراد سالمند نقش مهمی ایفا می‌کنند؟
همین طور است، چرا که تحقیقات متعدد نشان می‌دهد داشتن خانواده و خویشاوندانی که به حرف‌های سالمند گوش می‌کنند و با حرف زدن، نگرانی‌‌های او را برطرف می‌کنند، تاثیر زیادی در کاهش این نوع ترس دارد. اما در مقابل خانواده‌هایی که با سالمندان خود کمتر حرف می‌زنند و ارتباط محدودتری دارند، میزان ترس از مرگ را در فرد سالمند افزایش می‌دهند، زیرا او در اکثر مواقع به مرگ فکر می‌کند و یک استرس و اضطراب همیشگی دارد.
آیا ترس از مرگ می‌تواند باعث بروز افسردگی در فرد سالمند شود؟
اگر میزان ترس به حدی برسد که زندگی طبیعی فرد سالمند را تحت تاثیر قرار دهد، می‌تواند به افسردگی سالمند منجر شود که البته با چند علامت بروز می‌کند. به بیان دیگر، عوامل مختلفی در افسردگی سالمندان نقش دارند و ترس از مرگ می‌تواند یکی از آن ها باشد.البته نباید فراموش کرد دوری از اجتماع و تنها شدن به دلیل مرگ همسر، باعث افزایش زمان‌های بیکاری یک فرد سالمند می‌شود و او زمان بیشتری پیدا می‌کند تا به مقوله مرگ فکر کند و به دلیل خیال‌بافی‌های منفی، به مرور زمان و هر روز بیشتر از دیروز از مرگ بترسد.اعتقادات دینی و باورهای قلبی به زندگی پس از مرگ تا حد زیادی در کاهش ترس ناشی از مرگ بسیار موثر استالبته افسردگی در افراد مسن می‌تواند علاوه بر ترس از مرگ، با علایمی مثل غم و اندوه و ابراز بی‌قراری و ناراحتی، احساس خستگی و فرسودگی، لذت نبردن از سرگرمی‌های گذشته، صرف نظر کردن از ارتباطات اجتماعی، کاهش اشتها و از دست دادن وزن، وجود اختلالات شدید در زمان خواب، کاهش اعتمادبه‌نفس و خویشتن‌دوستی و حتی مشکلات جسمانی مانند دردهای مفاصل و سردردهای مزمن بروز ‌کند که برای تشخیص و درمان این افسردگی حتما باید از یک روان درمانگر کمک گرفت.
در این بین نوع نگرش افراد به مرگ و جهان پس از مرگ نیز می‌تواند در میزان ترس از مرگ و ابتلا به افسردگی او موثر باشد
ما در حوزه روان، پنج بعد مشخص را برای انسان‌ها در نظر می‌گیریم (بعد جسمی، عاطفی یا احساسی، شناختی، اجتماعی و معنوی) که افراد معمولا در این ابعاد پنجگانه، زندگی و برنامه‌ریزی می‌کنند و هدف‌هایشان نیز بر اساس آن ها مشخص می‌شود.به عنوان نمونه اگر به بعد جسمی توجه کنید، می‌بینید که در جوامع انسانی، چقدر در مورد بهداشت و سلامت و سبک درست زندگی (از لحاظ جسمی) بحث می‌شود و به طور طبیعی هم، تمام انسان‌ها دنبال یک سبک زندگی سالم هستند. این ملاحظات، علاوه بر اینکه متوجه کیفیت بهتر زندگی افراد است، به احتمال زیاد مرگی راحت و بدون درد ناشی از بیماری‌های سخت را هم برای فرد سالمند رقم می‌زند و همین تفکر مرگ راحت، ترس از آن را کاهش می‌دهد. در بعد معنوی هم که کاملا مشخص است. اعتقادات دینی و باورهای قلبی به زندگی پس از مرگ تا حد زیادی در کاهش ترس ناشی از مرگ بسیار موثر است. بنابراین، هر نگرش و باوری که مرگ را سخت و مرموز و ترسناک جلوه دهد، از نظر ما مخرب و منفی است و ترس از مرگ را در سالمندان افزایش می‌دهد، اما در مقابل هر باوری که پذیرش مرگ را همیشه در دورنما داشته باشد و آن را یک قسمت طبیعی از زندگی افراد بداند، از نظر عملی و روان‌شناختی، چه برای نگرش واقع‌گرایانه‌تر نسبت به زندگی و چه برای پذیرش آسان‌تر ترک جهان، به افراد به ویژه سالمندان کمک می‌کند.

توصیه به سالمندان برای این که بتوانند با ترس خود کنار بیایند
مرگ، یک پدیده خاص سالمندان نیست و ممکن است برای هر فردی اتفاق بیفتد. بنابراین فکر کردن بیش از حد به آن نه تنها سودمند نیست، بلکه می‌تواند باعث ایجاد افسردگی شود. در این بین، شرکت در فعالیت‌های اجتماعی و خیریه نیز باعث می‌شود فرد سالمند با پدیده ترس از مرگ، راحت‌تر کنار بیاید و سعی کند آن را تسکین دهد و آن را به شکلی در بیاورد که بتواند به راحتی زندگی کند، نه اینکه زندگی‌اش در سایه ترس از مرگ، تلف شود و از بین برود.مرگ، یک پدیده خاص سالمندان نیست و ممکن است برای هر فردی اتفاق بیفتد. بنابراین فکر کردن بیش از حد به آن نه تنها سودمند نیست، بلکه می‌تواند باعث ایجاد افسردگی شود
داشتن خویشاوندان دلسوز،‌ ترس از مرگ را افزایش می‌دهد
نتایج یک تحقیق جدید نشان می‌دهد، داشتن تعداد زیادی بستگان و خویشاوندان مهربان و دلسوز، ترس از مرگ را افزایش می‌دهد.با توجه به این یافته محققان ادعا می‌کنند وجود افرادی در خانه که وظیفه پرستاری از سالمندان را به عهده می‌گیرند، می‌تواند این ترس از مرگ را کاهش دهد. این گروه تحقیقاتی دیدگاه‌های مربوط به مرگ و مردن را در هزار نفر با متوسط سنی 65 سال به بالا تحت آزمایش قرار دادند که در آن ها جمعیت‌هایی از گونه‌های متنوع قومی، نژادی و از طبقات مختلف اجتماعی، تحصیلی و اقتصادی شرکت داشتند. محققان از این شرکت کنندگان در پژوهش به طور مستقیم سوال کردند که چقدر از مرگ می‌ترسند، کنترل خود را نسبت به این موضوع تا چه حد از دست می‌دهند و چه میزان از این مطلب رنج می‌برند. برای پاسخ‌های ارائه شده امتیازهایی در نظر گرفته شد. این سالمندان همچنین به پرسشنامه هایی درباره کیفیت زندگیشان پاسخ دادند.تحقیقات نشان داد، آن دسته از پاسخ دهندگان که اطرافیان حامی و مهربانی داشتند، در سوالات مربوط به ترس از مرگ و مردن و کیفیت زندگی، امتیازهای پایین‌تری را کسب کردند. هرچه کیفیت زندگی این افراد بهتر بود به همان نسبت از میزان ترس آن ها کاسته می‌شد.این تحقیق نشان داد، بیش از سه چهارم یا معادل 77 درصد از افراد وابسته به خویشاوندان دلسوزدر خانواده، چهار نوع ترس افراطی نسبت به مرگ داشتند. این چهار مورد شامل ترس از شیوه مردن، ترس از عدم توانایی در کنترل مرگ، ترس از خود مرگ و ترس از درد هستند.
محققان می‌گویند؛ هرچه تعداد این خویشاوندان به ویژه برای انجام وظایف و کارهای مورد نیاز بیشتر باشد، ترس بیشتری به این سالمندان غلبه می‌کند.همچنین فقدان سلامت مطلوب، ابتلای طولانی مدت به بیماری‌ها و دشواری در راه رفتن با افزایش این ترس ارتباط مستقیم دارد.

در قبال سالمندان احساس مسوولیت کنید

آنچه بین خانواده در مورد سالمند حائز اهمیت است، خویشتنداری اطرافیان است، چرا که سالمند نیازهایی دارد که برآورده شدن آنها ضروری است. البته در کنار نگهداری از سالمند و توجه به سلامت جسم، جنبه‌های انسانی درباره آنها نباید فراموش شود.
در یک جامعه متعادل و اسلامی، مردم در مورد سالمندان وظایف و مسئولیت‌هایی دارند که باید به آنها توجه کنند.احساس مسوولیت در قبال سالمندان و رعایت احترام آنها، وظیفه‌ای است که سرپیچی از آنها نه تنها موجب خشم خداست، بلکه نظام حیات را هم دگرگون می‌کند.
اصولا تغییراتی که به سالمندی منجر می‌شود، تاثیرات ژرفی بر فرد می‌گذارد که مراقبت‌های خاصی می‌طلبد. اگر از نعمت حضور سالمند بین اعضای خانواده برخوردارید، به این نکات توجه کنید:اگر سالمند با عصا یا صندلی چرخ دار در خانه حرکت می‌کند، همواره مسیر عبور و مرور او باز باشد.
ارتفاع لوازم مورد نیاز مثل میز، اجاق گاز، کابینت و... حتی‌الامکان متناسب با سالمند باشد.تهیه توالت‌فرنگی از جمله اقدامات ضروری برای سالمندان است. نصب دستگیره در طرفین توالت فرنگی به نشست و برخاست او کمک می‌کند.محیط زندگی سالمند باید هنگام روز و شب نور کافی داشته باشد. برخورداری از نور آفتاب علاوه بر روشنایی طبیعی به جذب ویتامین D کمک می‌کند.در کنار تختخواب سالمند، زنگی برای احضار کردن خودتان یا حوادث احتمالی قرار دهید.برای کفپوش خانه از نوع سخت و سُر آن مثل سرامیک استفاده نکنید. در صورتی که امکان تغییر شرایط نیست، به سالمند توصیه کنید حتما از دمپایی با کف لاستیکی استفاده کند.با فراهم کردن مجموعه‌ای از گل‌ها و گیاهان آپارتمانی پاره‌ای از نیاز روحی او را برآورده ساخته و سبب سرگرمی وی را فراهم کنید.با چسباندن کفپوش‌های پلاستیکی بادکشی در مسیر راه حمام و بخصوص در کف وان و زیر دوش مانع لیز خوردن او شوید.رنگ‌های مورد استفاده در دکوراسیون فضای زندگی مثل پرده، رومبلی، ملحفه سالمند باید شاد، امیدوارکننده و انرژی بخش باشد.اگر سالمندتان به دلیلی دچار سرگیجه یا ناتوانی در حفظ تعادل است، در مسیر رفت و آمد او دستگیره‌های محکم به دیوار نصب کنید.داروهای غیرمعمول را نخورند و داروهای تقویتی را با نظر پزشک به وعده‌های دارویی آنها اضافه کنید.برای پیشگیری از ابتلا به افسردگی، سالمند باید تا حدودی فعال باشد. اجازه ندهید به انزوا و گوشه‌گیری دچار شود. او را تشویق کنید تا برنامه‌ای جهت مصرف غذا،ملاقات با دوستان، قدم زدن و هر فعالیت احتمالی دیگر داشته باشد.مراقب رژیم غذایی او باشید. از او بخواهید از مصرف میوه، سبزیجات و آب در روز غافل نشود و از غذاهای چرب، سرخ شده و پرنمک نیز بپرهیزد.دمای منزل را تنظیم کنید. دما نباید زیاد سرد یا گرم باشد.