مشاوره ازدواج و خانواده کودک و نوجوان

مشاوره ازدواج و خانواده کودک و نوجوان

سایت تخصصی مشاوره روانشناسی و روانپزشکی با هزاران مطلب مفیدو آموزنده
مشاوره ازدواج و خانواده کودک و نوجوان

مشاوره ازدواج و خانواده کودک و نوجوان

سایت تخصصی مشاوره روانشناسی و روانپزشکی با هزاران مطلب مفیدو آموزنده

والدین و نوجوانان: در مقابل هم، یا در کنار هم؟

100872965205.jpg
کنار آمدن با نوجوانان برای اغلب بزرگترها کاری دشوار و گاه غیرممکن به نظر می رسد. آنها نارضایتی، سرکشی، و خشم خود را ( که جزو احساسات رایج این دوره هستند) به شیوه ای ناشیانه و گاه به بدترین نحو ممکن بیان می کنند. اما اگر والدین و نوجوانان هر دو یاد بگیرند احساسات خود را با احترام به هم بیان کنند، هر دو از نتیجه کار، راضی تر خواهند بود.



برخی والدین نیز با فرزندانشان مانند قهرمانان رفتار می کنند. موفقیت های فرزندانشان را نهایت لیاقت آنها می بینند. آنها نمی خواهند نوجوانانشان مستقلاً بیندیشند و ممکن است از نوجوانان برای جامه عمل پوشاندن به آرزوهای خود استفاده کنند و اگر فرزندشان همکاری نکند، آسمان را به زمین می دوزند.

این که یک نوجوان عصبانی بخواهد اکثر تصمیم ها را خودش بگیرد، تا حدودی خوب است. اگر شما در حال حاضر به برخی از مدیران موفق هم توجه کنید، خواهید دید که آنان نیز مانند نوجوانان شما یک دنده هستند!


یک روان درمانگر می گوید: من بیشتر از همه، نگران بزرگسالانی هستم که در حال حاضر بیشترین آمار خودکشی را به خود اختصاص داده اند. اغلب آنها افرادی بوده اند که در دوران نوجوانی ناراضی و شاکی بوده اما هرگز خشم خود را نسبت به والدین ابراز نکرده و سرکشی نکرده اند. هر وقت نوجوانان از ما عصبانی می شوند، ساده ترین راه این است که حق را به خود بدهیم و از خود بپرسیم: آنها چطور می توانند اینقدر ناسپاس باشند؟ یا اینقدر ناراضی باشند؟ بعد ممکن است بگوییم: من پدر یا مادر او هستم، او فرزند من است؛ من رئیس هستم.
برخی والدین نیز با فرزندانشان مانند قهرمانان رفتار می کنند. موفقیت های فرزندانشان را نهایت لیاقت آنها می بینند. آنها نمی خواهند نوجوانانشان مستقلاً بیندیشند و ممکن است از نوجوانان برای جامه عمل پوشاندن به آرزوهای خود استفاده کنند و اگر فرزندشان همکاری نکند، آسمان را به زمین می دوزند.
برخی والدین از روش تهدید استفاده کرده و در برقرار کردن انضباط زیاده روی می کنند و از آنجایی که همه ما گناهکار هستیم، هر کسی ممکن است گناهش را به حساب اشتباه والدینش بگذارد. نوجوانان ما باید یاد بگیرند که خشم خود را در قالب کلمات مناسب بیان کنند، قرار نیست انتقام گیری نماییم بلکه باید حقایق را به گونه ای محبت آمیز و با احترام بیان کنیم.
یکی از والدین آگاه که فرزند نوجوانش از دست او عصبانی شده بود می گوید: فرزندم از دست من عصبانی است، زیرا به او اجازه رفتن به جایی را نداده ام. من خوشحالم که او بزرگ شده و نظرات خود را بیان می کند، او مرا دوست داشته و به من اعتماد دارد همین دلایل کافی است که خشم خود را با من قسمت کند. اما ترجیح می دادم این خشم را به گونه ای محترمانه تر بیان می کرد.

این پدر از خود می پرسد:
آیا فرزند نوجوانم عصبانی است فقط به دلیل این که خود خواه است، یا واقعاً یک دلیل منطقی دارد؟
وقتی فرزندم از قوانین و مرزهایی که در مورد امور مالی و فعالیت هایش وضع کرده ام، ناراحت است، آیا به این دلیل است که من واقعاً سخت گیر هستم یا خسیس می باشم؟
آیا من خیلی بر او سخت می گیرم؟
تجربیات دست اول
پدر دو نوجوان که فاصله سنی آنها با هم یک سال است می گوید: به راستی به عنوان پدر کاملاً موفق نبوده ام. اما وقتی فرزندم از دست من ناراحت می شد، من به نظراتش گوش می دادم و سپاسگزار بودم که او آنقدر با من راحت است که حرفهایش را صادقانه می زند.
من به او می گفتم «بیا این مشکل را با هم حل کنیم. من می خواهم که تو مستقل باشی و دوست دارم که به همراه دوستانت به اسکی بروی؛ اما ما الان برای تهیه وسایل اسکی، به اندازه کافی پول نداریم، آیا راهی به نظرت می رسد؟»
پس از یک بحث مختصر، با هم به توافق می رسیدیم، آنها قبول می کردند که نیمی از پولی را که لازم دارند خودشان تهیه کنند و من و مادرشان هم مقداری به آنها کمک کنیم.
وقتی فرزندانم کوچک تر بودند، من و همسرم سخت گیرتر بودیم و فهرستی از قوانینی که در منزل ما وضع شده بود و آنها باید آن قوانین را رعایت می کردند، تهیه کرده بودیم. ما هر قانون، هر کار و عواقبی که هر کار داشت (که اغلب اوقات عواقب عدم رعایت قوانین، کار بیشتر بود) را یادداشت کرده بودیم.
در ضمن کارها را به آنها یادآوری نمی کردیم زیرا آنها نمی خواستند که برای یادآوری به ما وابسته باشند.
تمام اعضای خانواده باهم کار می کردیم و هر شش ماه یکبار قوانین حاکم بر خانواده را تغییر می دادیم. با بزرگتر شدن بچه ها محدودیت ها کمتر و کمتر می شد. وقتی آن دو به سن نوجوانی رسیدند فقط سه قانون وجود داشت: عدم استعمال دخانیات، عدم رابطه با دوستان ناسالم، هر کجا می روید باید با اطلاع خانواده باشد.
یک بار یکی از فرزندانم سیگار کشید، اما خودش اعتراف کرد. من او را تنبیه نکردم. در عوض از او تشکر کردم که موضوع را با من در میان گذاشت. او می دانست که اگر به اینکار ادامه دهد، نمی تواند با ما در خانه زندگی کند.
بچه ای من اکنون در اوایل 30 سالگی هستند. آنها به من کمک کردند تا کتابی به نام «خوشبختی حق نوجوانان است» بنویسم. آنها در این کتاب در مورد اشتباهات من به عنوان پدر، و اشتباهات خودشان به عنوان نوجوانان، مطالبی نوشته اند. همه ما انسان هستیم و جایزالخطا. اما تمام سعی خود را می کنیم که یکدیگر را بدون قید و شرط دوست بداریم، بدون این که انتظاری داشته باشیم یا نیازهایمان مانع ابراز این محبت شود.

راه رفتن در خواب یا خواب گردی در کودکان

زمانی که کودک وارد مرحله خواب عمیق می شود (یعنی ۲ _ ۱ ساعت بعد از خواب رفتن) آغاز می گردد.

• علائم و نشانگان راه رفتن در خواب

به طور کلی زمانی که کودک کاملاً در خواب فرو رفته است، ناگهان بلند می شود. در این حالت حرکات او بسیار آرام و آهسته است. ممکن است انگشتان و دست هایش را مرتب تکان دهد. چشم های کودک می تواند کاملاً باز باشد؛ حتی گاهی چشمک هم می زند. گاهی کودک خواب گرد از رختخواب بلند می شود و بدون هدف دور اتاق می گردد. در بیشتر موارد نیز بدون مشکل و ناراحتی خاصی مجدداً به رختخواب برمی گردد و دوباره می خوابد. کودک ممکن است این کارها را آرام و راحت انجام دهد، اما ممکن است گاهی فعالیت های هدفمندی را هم مثل لباس پوشیدن، باز کردن در و… انجام دهد.به طور معمول کودک در حین انجام این گونه کارها هوشیار نیست، زمانی که با کودک صحبت شود، ممکن است او با زیر لب سخن گفتن و زمزمه کردن پاسخ دهد. هر دوره از خواب گردی تقریباً ۲۰ _ ۵ دقیقه طول می کشد و بعد از آن دوباره به اتاق و رختخوابش برمی گردد.

• علت را ه رفتن در خواب و خطرات ناشی از آن

پژوهش ها نشان می دهند که ۱۵ درصد از کودکان بین ۱۵ _ ۵ سال برای اولین بار دچار خواب گردی می شوند و ۶ _ ۳ درصد این کودکان بیش از یک بار در خواب راه می روند. این اختلال در پسرها شایع تر از دخترهاست؛ و به طور معمول وقتی روی می دهد که کودک دچار خواب های پریشان شده است. (وگمان، ۲۰۰۲) چنانچه این اختلال در بین والدین و اعضای دیگر خانواده نیز مشاهده شده باشد، می تواند به عنوان اختلالی ارثی شمرده شود. ۲۰ _ ۱۰ درصد از خواب گردی های کودکان می تواند ناشی از سابقه خانوادگی باشد. (تفتی، ۲۰۰۵) همچنین خواب گردی کودک، می تواند ناشی از خستگی مفرط و یا فشارها و تنش های روزانه باشد. تحقیقات نشان می دهند خواب گردی در کودکان مبتلا با افزایش سن کاهش می یابد و به تدریج از بین می رود. اما اگر خواب گردی کودک از ۹ سالگی به بعد شروع شود، ممکن است در دوران بزرگسالی نیز ادامه یابد. در این صورت بهتر است، حتماً این مشکل را جدی گرفت و درصدد درمان آن برآمد. در مواردی مشاهده می شود که خواب گردی کودک ناشی از عوامل زیر است (اوونز ، ۲۰۰۰):
- خواب ناکافی
- برنامه نامنظم خواب
- بیماری و داشتن تب بالا
- مصرف بعضی از داروها
- پر بودن مثانه
- خوابیدن در محیطی شلوغ و پرسروصدا
خواب گردی در دوران کودکی به انواع مختلفی دیده می شود. بیشتر کودکانی که تحت تاثیر شرایط و تغییرات محیطی قرار می گیرند، شب ها در خواب راه می روند. این گونه خواب گردی های کودک، ناشی از هیچ اختلال جدی و مهمی نیست و به طور معمول با کاهش شرایط استرس آور و رشد کودک به تدریج از بین می رود. والدین این کودکان تنها باید مراقب باشند که فرزندشان هنگام خواب آسیبی نبیند. برخی از کودکان تنها یک بار در چند ماه و برخی دیگر چند بار در طول یک ماه در خواب راه می روند. کودکان خواب گرد اغلب از این عمل ناخودآگاه خود احساس خجالت، شرمساری، اضطراب، گناه و گیجی می کنند. خواب گردی کودک خطری برای دیگران ندارد. بیدار کردن کودکی که در حال خواب راه می رود، هیچ مشکلی پیش نمی آورد، تنها ممکن است برای چند لحظه جهت یابی خود را از دست بدهد و کمی گیج و سرگردان شود.

• روش های پیشگیری از راه رفتن در خواب


تاکنون روش علمی ویژه ای برای درمان کامل این اختلال در کودکان ابداع نشده است، ولی می توان با به کار بردن روش های زیر میزان خواب گردی کودک را هر چه کمتر کرد:
* از مصرف داروهای نامتعارف، داروها و قرص های تجویز نشده از سوی پزشک خودداری کنید.
* از مصرف داروهای خواب آور خودداری کنید.
* برنامه خواب و بیداری منظمی برای کودک در نظر بگیرید.
* تمرین های آرام سازی عضلانی، یوگا و مراقبه می تواند موجب کاهش استرس و فشار روانی و بهبود رفتار خواب گردی در کودک شود.

• تشخیص بیماری

تشخیص این اختلال با گرفتن پیشینه پزشکی و آزمایش های جسمانی آغاز می شود. در مواردی نیز پزشک معالج برای تشخیص بیماری آزمایش های دیگری نیز توصیه می کند.

• شیوه های درمان

والدین و اعضای خانواده می توانند با به کارگیری نکات زیر به کودک مبتلا به خواب گردی کمک کنند: (سامرز، ۲۰۰۰):
۱ _ کودک را خیلی آرام به رختخواب برگردانند.
۲ _ کودک را از آسیب ها و حوادث ناشی از خواب گردی مصون نگه دارند.
۳ _ جلوی نرده ها، بالکن ها و پرتگاه های منزل نرده بکشند.
۴ _ درب اصلی خانه را قفل بزنند (قفلی که بالاتر از دسترس کودک باشد).
۵ _ اجازه ندهند کودک هنگام خواب خیلی خسته و متشنج به خواب رود.
۶ _ زنگوله ای به درِ اتاق کودک نصب کنند تا با باز شدن در، به صدا درآید و اعضای خانواده را باخبر کند.
همچنین با استفاده از روش های زیر می توانند خواب گردی کودک را کاهش دهند؛
۱ _ کودک را برای چند شب تحت نظر بگیرند (چه موقع از خواب بیدار می شود و چه مدتی خواب گردی می کند).
۲ _ بعد از چند شب، کودک را ۱۵ دقیقه قبل از خواب گردی شبانه اش بیدار کنند.
۳ _ کودک را ۴ دقیقه بیدار نگه دارند (با او کمی حرف بزنند و یا کمی آب به او بدهند).
۴ _ این کار را به مدت یک هفته انجام دهند.
۵ _ چنانچه مجدداً خواب گردی کودک شروع شد، انجام این اقدامات را دوباره از سر بگیرند.
والدین، خواهر ها و برادرها و اعضای خانواده بهتر است کودکی را که زیاد دچار خواب گردی می شود، دست نیندازند و اذیت نکنند؛ زیرا او نسبت به این رفتار خود هیچ آگاهی ای ندارد و به طور کلی چیزی به خاطر نمی آورد. صبح که کودک بیدار می شود، در صورتی درباره خواب گردی شب قبل او صحبت کنند که خودش در این مورد پرس و جو کند.

ترک عادتهای نامناسب دهانی در کودکان

عادت‌های دهانی نامناسب کودکان شامل مکیدن انگشت، مکیدن پستانک، فشار غیر طبیعی زبان پشت دندان‌ها، جویدن ناخن، دندان قروچه و خودآزاری می‌باشد.




عادت‌های دهانی نامناسب کودکان شامل مکیدن انگشت، مکیدن پستانک، فشار غیر طبیعی زبان پشت دندان‌ها، جویدن ناخن، دندان قروچه و خودآزاری می‌باشد. عادت‌های لبی نامناسب شامل خیس کردن لب‌ها به صورت مکرر، کشیدن لب، مکیدن لب و گزیدن لب می‌باشد. حال به شرح هر یک از انواع این عادت‌ها و عوارض و نحوه پیشگیری از آن‌ها می‌پردازیم.



مکیدن انگشت یا شست

انگشت مکیدن بیشترین عادت‌های دهانی است تئوری‌های مختلفی علت مکیدن انگشت شست در کودکان را شرح می‌دهد. روان شناسان عامل روانی را قوی‌ترین علت آن می‌دانند. عوارضی که این عادت در کودکان ایجاد می‌کند شامل فاصله گرفتن دندان‌های قدامی بالا و پایین از یکدیگر، جلوزدگی بیش از حد دندان‌های قدامی بالا، تنگ شدن قوس فک بالا و ایجاد کام گنبدی و عدم رشد عرضی فک بالا می‌باشد. درمان‌ها شامل درمان یادآوری، جایزه درمانی، دستگاه درمانی و ترکیبی از یادآوری و جایزه درمانی می‌باشد.


الف_ درمان یادآوری Reminder therapy:
اولین قدم برای درمان عادت مکیدن انگشت است و برای کودکانی مناسب است که می‌خواهند این عادت را ترک کنند اما نیاز به کمی کمک برای ترک کامل عادت دارند. یادآوری آنها در نبردن انگشت به دهان می‌تواند با چسباندن یک چسب زخم روی انگشت یا مالیدن یک ماده بدطعم به انگشت یا استفاده از دستکش باشد.

ب_ جایزه درمانی Reward therapy :
یک قول نامه بین کودک و والدین یا کودک و دندان پزشک بسته می‌شود و با کودک قرار گذاشته می‌شود که در هر روزی که این عادت را انجام ندهد به او جایزه کوچکی بدهند. هرچه کودک را بیشتر در این برنامه درگیر کنیم، امکان موفقیت بیشتر خواهد بود. بدین معنی که مثلا ًاز کودک بخواهیم جدولی را تهیه کرده و تعداد دفعات مکیدن انگشت خود را در هر روز هفته در آن ثبت کند والدین باید به خاطر داشته باشند که به هیچ عنوان، کودک خود را به خاطر انجام عادت سرزنش نکنند.

پ_ دستگاه درمانی Appliance therapy :
اگر دو درمان قبلی یا ترکیبی ازآن‌ها موفقیت آمیز نبود، به این روش پناه می‌بریم. دستگاه‌های ثابتی وجود دارند که هم نقش باز کردن تنگی قوس فک بالا را دارند و هم دارای فنرهایی هستند که به عنوان یادآور برای کودک عمل می‌کنند که نتواند انگشت را به دهانش ببرد.
قابل ذکر است که اگر این عادت بعد از رویش دندان‌های ثنایای دایمی ادامه یابد ممکن است لازم باشد برای برطرف کردن وضعیت به وجود آمده درمان ارتودنسی انجام شود.



عادت مکیدن پستانک

این عادت، تغییراتی مشابه انگشت مکیدن در کودک ایجاد می‌کند، پستانک مکیدن باعث می‌شود که مرحله انتقال طبیعی از بلع نوزادی به بلع بلوغ به تعویق بیافتد. بلع نوزادی شامل قرار دادن زبان بین لثه‌های بالا و پایین می‌باشد (در کودکان دارای دندان، زبان بین دندان‌های قدامی بالا و پایین قرار می‌گیرد) در صورتی که در بلع بزرگسالان نوک زبان پشت دندان‌های قدامی فک بالا در ناحیه کام قرار می‌گیرد چنانچه کودکی تا سن سه چهار سالگی عادت مکیدن پستانک را داشته باشد، باید به دندان پزشک اطفال مراجعه کرد.
دندان پزشک بیمار مبتلا به بلع غیرطبیعی را با قرار دادن انگشت نشانه روی نوک زبان و سپس روی کام آگاه می‌کند یعنی به بیمار گفته می‌شود که اکثر مردم با قرار داردن این قسمت زبان روی این ناحیه از کام، عمل بلع را انجام می‌دهند. به بیمار می‌گوییم اکنون نوک زبانت را روی قسمت جلوی کام قرار داده و لب‌های خود را ببند و در حالی که زبان در همان وضعیت است عمل بلع را انجام دهد. این تمرین اصلاح بلع باید چهل بار در هر روز انجام شود و عمل کودک روی کارت ثبت شود. تمرین باید با مقادیر کمی آب یا لقمه‌های غذایی خشک نظیر صبحانه انجام گیرد.
در ملاقات دوم بیمار باید قادر به بلع صحیح باشد. هم اکنون قطعات آب نبات بدون قند را می‌توان برای تقویت بلع ناخودآگاه به کار برد. به بیمار یاد می‌دهیم که این قطعه از آب نبات را روی زبانش قرار داده و آنها را روی کام در وضعیت صحیح نگه دارد تا به طور کامل حل شود. از بیمارمی پرسیم که چه مدت می‌تواند آب نبات را در محل مذکور نگه دارد. از ساعتی که ثانیه شمار دارد استفاده می‌کنیم و زمان مذکور را به دقیقه و ثانیه یادداشت می‌کنیم و پس از حل شدن قطعه اول آب نبات، قطعه دوم را به فوریت در محل صحیح قرار می‌دهیم و مجددا ً زمان سنجی می‌کنیم. در مرحله اول کودک قادر به نگه داری قطعه آب نبات در محل مورد نظر تنها به مدت چند ثانیه است ولی به تدریج زمان فوق طولانی تر خواهد شد. در این مرحله یک جلسه تمرین در روز که شامل حل کردن یک قرص آب نبات به وسیله زبان می‌باشد معمولا ً رضایت بخش خواهد بود.



تنفس دهانی

این نوع تنفس تعادل نیروها و فشارهای وارد به فکین و دندان‌ها را به هم میزند و رشد فک و موقعیت دندان‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
هم چنین باعث می‌شود ارتفاع صورت افزایش پیدا یابد و دندان‌ها و اسکلت فک بالا جلو زده تر از فک پایین باشند، فک بالا حالت گنبدی پیدا خواهد کرد و در نتیجه به هم ریختگی منظم دندان‌ها در فک بالا اتفاق می‌افتد. اگر کودک از نظر فیزیولوژیک مشکلی در تنفس از طریق بینی نداشته باشد(مانند گرفتگی مادر زادی بینی، پولیپ و…) و فقط به صورت عادی تنفس دهانی داشته باشد، می‌توان از یک دستگاه داخل دهانی به نام oral screenاستفاده کرد. نقش این دستگاه بازدارندگی تنفس دهانی می‌باشد که باعث عادی شدن جریان هوا از راه بینی می‌شود ولی اگر مشکل فیزیولوژیکی در بینی وجود داشته باشد، ابتدا باید برطرف شود.

راهکارهایی برای به حرف آوردن کودک کم حرفتان

برای زن و مردی که تازه بچه دار شده اند، کم حرفی کودک آزاردهنده است. در این مقاله به زوج هایی که چنین مشکلی دارند، راهکارهایی ارائه شده که با توجه به آنها می توانند شرایط حرف زدن بیشتر را برای فرزندشان فراهم کنند.
گفتگو از ابتدای تولد



از همان لحظه که کودک به دنیا می آید، نیاز دارد که بداند در اطرافش چه خبر است و از والدین خود می خواهد به سیگنال های غیر کلامی او با دقت توجه کنند. والدین وظیفه دارند به صداهایی که کودک تولید می کند خنده، یا حتی گریه و فریاد او واکنش صحیح نشان بدهند. هر پدر و مادری باید بتواند با نوزاد خود ارتباط برقرار کند. البته، شاید همیشه و در ابتدا موفق نشوید، اما به تدریج پیشرفت خواهند کرد.

اشیاء را در بازی نام ببرید



هرگز توپ را در دست نگیرید و به آن اشاره نکنید که این توپ است، بلکه اگر می خواهید کودک کلمه توپ را یاد بگیرد. به اتفاق با توپ بازی کنید و (برای مثال) بگویید پسرم! توپ را بگیر. توپ را قل بده، توپ را پرتاب کن، یا جملات دیگری را به کار ببرید که با توپ ساخته می شود. به این ترتیب، کودک هم از بازی لذت می برد، هم نام وسایل بازی را یاد می گیرد. به همین سادگی کودک کلمات توپ، قل دادن، گرفتن و پرتاب کن را یاد می گیرد.


کتاب بخوانید


والدین باید برای کودک خود کتاب بخوانند و به کودک اجازه دهند روی هر صفحه از کتاب به اندازه کافی مکث کند هر چقدر که دلش می خواهد حرف بزند. باید به کودک اجازه داد درباره هر چیزی که می بیند یا تصور می کند، واکنش نشان بدهد، خودش کتاب را در دست بگیرد، ورق بزند و یا سر و ته به عکس ها نگاه کند. حتی حق انتخاب کتاب را باید به کودک داد. به این ترتیب کودک از کتاب خواندن لذت می برد. بچه هایی که از کودکی با کتاب مانوس می شوند، دامنه لغات بیشتری نسبت به دیگر بچه ها خواهند داشت و راحت تر احساسات خود را بیان می کنند.


آهسته حرف بزنید



خیلی تند و شتاب زده با کودک خردسال حرف نزنید، بلکه همیشه کلمات را آهسته و شمرده بیان کنید وقتی شمرده و آهسته حرف بزنید، کودک بهتر می تواند کلمات را بفهمد.

صبور و آرام باشید



نگرانی و استرس های والدین اغلب به وسیله کوچولوها در خانه احساس می شود. اعضای خانواده در محیطی که سردی روابط و تنش وجود داشته باشد، تمایلی به حرف زدن و برقراری ارتباط از خودشان نشان نمی دهند. صبوری و آرامش والدین نقش به سزایی در برقراری ارتباط با بچه ها و تشویق کودک به حرف زدن دارد. هر قدر والدین شادتر و آرام تر باشند و صبر و تحمل بیشتری نشان بدهند، بچه ها از مهارت کلامی بهتری برخوردار می شوند.

تصحیح اشتباهات



وقتی کودک سعی دارد کلمه یا جمله ای را بیان کند، احتمال اینکه آن لغت یا جمله را اشتباه بگوید، کم نیست و اغلب والدین تمایل دارند بلافاصله اشتباه کودک را تصحیح کنند، در حالیکه لازم نیست چنین کاری انجام شود و بهتر است والدین آن کلمه یا جمله را هنگام گفتگو با کودک به طور صحیح به کار ببرند. به این ترتیب کودک با چند بار شنیدن تلفظ درست آن کلمه را یاد می گیرد.


خوب بشنوید



وقتی کودک دست و پا شکسته حرف می زند، یا ضمن حرف زدن زیاد مکث می کند، صبوری نشان بدهید و خوب و با دقت حرفش را بشنوید. وقتی به حرف او گوش می دهید، یعنی او برای شما مهم است و او را دوست دارید. در این صورت اعتماد کودک افزایش پیدا می کند و با آرامش بیشتری حرف می زند.

مفهوم و درک جنسیت در کودکان

بیشتر ما به سوالات زیادی که کودکان‌مان در زمینه‌های مختلف از ما می‌پرسند به راحتی پاسخ می‌گوییم. ولی در مورد مسائل جنسی، اغلب اوقات آنچنان مغشوش می‌شویم که او را از آنچه بوده گیج‌تر می‌کنیم.در ابتدا باید بدانیم که بچه‌ها هم دارای احساسات جنسی‌اند. هرگز گمان نکنیم که این احساسات تنها به بزرگسالان تعلق دارد این احساسات از تولد شروع می‌شود و تا مرگ ادامه دارد. ما نیز باید این احساسات خدادادی را به عنوان یک واقعیت بپذیریم»(1)«غریزه جنسی با کودک متولد می‌شود و تا حدود پنج سالگی رو به پیشرفت است ولی از پنج سالگی تا دوره بلوغ دارای پیشرفت پنهانی است و دوره کمون را طی می‌کند.»(2)کودک در سال‌های اول زندگی، متوجه تفاوت جنسی بین افراد می‌شود و همین امر او را به امور جنسی متوجه می‌سازد و سوالاتی را مطرح می‌کند.«به‌عقیده SPERLINGبهترین موقع برای تعلیم امور جنسی و بحث درباره اختلاف میان زن و مرد، زمانی است که کودکان سوالاتی در مورد مسائل جنسی مطرح می‌کنند که پاسخ والدین باید متناسب با استعداد و فهم کودک باشد. بعضی کودکان حساس و باهوش هستند و از طرح اینگونه سوالات احساس تقصیر و ناراحتی می‌کنند نباید نسبت به این دسته از کودکان نیز غفلت کرد و آنها را از کسب اطلاعات ضروری محروم نمود.»(3)در حدود دو سالگی کودک نسبت به آلت تناسلی خود حساس شده و گاه به آن دست می‌زند سعی کنیم در آن لحظات بدون تنبیه و یا عکس‌العمل خاصی توجه او را به بازی و یا کاری دیگر مثل کمک کردن جلب کنیم.«کودکان سه تا شش ساله برای آنکه بهتر به تفاوت‌های جنسی پی ببرند، یکدیگر را معاینه می‌کنند و مانند هر چیز که کنجکاوی آنها را تحریک می‌کند، مایلند واقعیت آن را دریابند. آنها از کنار هم گذاشتن مشاهداتشان و اطلاعاتی که از صحبت بزرگترها به دست می‌آورند به عقاید نادرستی دست‌ می‌یابند که برایشان نگران کننده است.برخی والدین هر چیزی را که ارتباط کم یا زیادی با دنیای بزرگترها داشته باشد ، به ویژه درباره مسائل جنسی، در هاله‌ای از اسرار و ابهام می‌پوشانند. همین ابهامات، کنجکاوی کودک را گسترش می‌‌دهد و در او، نسبت به بزرگترها، حسادت و دشمنی ایجاد می‌کند. آنها تصور می‌کنند والدین همه آنچه را آنها مایل به شناخت آن می‌باشند، از آنها دریغ کرده و از آنها محروم می‌کنند.
همه اینها موجب بی‌اعتمادی کودک به بزرگترها می‌شود. رفتارهای بی‌نظیر دروغگویی، پنهان کاری و دزدی را بوجود میآورد و باعث می‌شود کودک، در خیال‌بافی خود، از این امور، که ممنوع و خطرناک نمایانده شده است لذّت ببرد.»(4)

تکلیف والدین این است که علاقه کودک به مطرح کردن این سوالات را امری طبیعی بدانند زیرا آگاهی از مسئله ،سبب می‌شود کودکان کمتر به این‌گونه مسائل حساس شوند. ضمناً هرگز در حضور بچه‌ها والدین یکدیگر را نبوسند و معاشقه نکنند. بچه‌های ما هرگز نباید اینگونه روابط را ببینند.

«آنچه کودک درباره‌ی مسائل جنسی در دوران کودکی می‌آموزد تا حدودی تعیین‌کننده قابلیت سازگاری جنسی در بزرگسالی است.»(4)
پی نوشت:

1- دکتر محمدمجد کتاب انسان در مسیر زندگی

2- پرویز خاکیه کتاب روانشناسی کودک

3- دکترعلی شریعتمداری کتاب روانشناسی تربیتی

4- دکترزهرا معتمدی کتاب رفتار با خردسال