پوشش و اهمیت آن در دوره نوجوانی

نوجوان در گذشته به لباس اهمیت چندانی نمی‌داد، کافی بود پوشاکی مناسب بر تن داشته باشد؛ ولی امروز نوع لباس، رنگ، طرز دوخت و حتی دکمه‌های آن مورد توجه وی قرار دارد.


توجه به مد و اهمیت دادن به لباس و نوع پوشش از ویژگی‌های رفتاری مهم این دوره (نوجوانی) به شمار می‌آید. در این سن، نوجوان به ظاهر خود و زیبایی ظاهر ،توجه بیش از حد نشان می‌دهد. مُد و پیروی از آن، از شیوه‌های بالندگی نوجوانان شده است، همچنین نوجوان به پوشیدن لباس‌هایی علاقه‌مند است که در میان همسالان خود محبوبیت دارد یا از الگوهای زمانش که ممکن است هنرپیشه یا یکی از افراد سرشناس جامعه خود یا کشور خارجی باشد، پیروی می‌کند و جالب اینجاست که با تغییر مد، علاقه‌اش نیز نسبت به مد قبلی تغییر می‌کند.
دلایل توجه به لباس و مد:
اگر نوجوان به سر و وضعش بیش از حد توجه نشان می‌دهد و به پوشیدن لباس‌های مدرن امروزی و طراحی‌های عجیب علاقه زیادی دارد، باید گفت دلایل گوناگونی می‌تواند عامل چنین رفتاری باشد.

۱)وابستگی به گروه همسالان نیز از جمله عواملی است که باعث پیروی نوجوان از مد و توجه او به ظاهرش می‌شود؛ بعضا جوان به خاطر پذیرش در گروه‌های همسالان و جلب توجه بیشتر هر روز خود را به شکل‌ها و مدل‌های متفاوت و عجیب پیرایش می‌کند که با هنجار جامعه ما همخوانی ندارد. زیرا مد را وسیله‌ای می‌داند برای هماهنگی با همسالان و مورد قبول آنان قرار گرفتن. متأسفانه پیروی از مد و پوشیدن لباس‌های ناهمگون، می‌تواند نوعی واکنش ستیزه‌جویانه نوجوانان نسبت به مسائل و موضوعاتی باشد که در جامعه می‌گذرد و آنها با این مسائل مخالفند و به این ترتیب، ناخشنودی خود را ابراز می‌دارند.
۲)اهمیت دادن به مدل لباس و پوشاک ویژگی مهم دوره نوجوانی است. یکی از دلایل این اهمیت، آن است که از این طریق نوجوانان تجربه می‌کنند چه کسی هستند و می‌خواهند که دیده شوند. البته پوشاک و مدل لباس برای هر فردی نوعی علامت هویتی تلقی می‌شود.
۳)با وجود این، از آنجا که نوجوانان در دوره رشد و تحول هستند، در درجه اول طرز لباس پوشیدن آنها نشان‌دهنده تصور آنان از خودشان است لذا نوع پوشاک و لباس اهمیت بیشتری برای آنها پیدا می‌کند. علاوه بر این، نوجوانان می‌آموزند طرز لباس پوشیدن نقش مهمی‌در روابط اجتماعی و این‌که از سوی دیگران چگونه مورد ارزیابی قرار می‌گیرند، ایفا می‌کند.

علت اینکه فرزندان اول در مدارس موفق ترند، چیست؟

تحقیقات جدید نشان می‌دهد، فرزندان اول عملکرد بسیار بهتری در مدرسه دارند، اما این مسئله ناشی از هوش یا اعتماد به نفس بالاتر آنها نیست، بلکه والدین سخت گیری بیشتر نسبت به فرزند اول دارند.

«آلفرد آدلر» روانشناس اتریشی بیش از یک قرن قبل نظریه یی را ارائه کرد که بر اساس آن، ترتیب تولد نقش ذاتی در شکل گیری شخصیت و ویژگی های فرزندان، دوقلوها و تک فرزندها ایفا می کند. در این نظریه، فرزند اول پس از تولد فرزندان بعدی، بعنوان جوینده عاطفه معرفی می شود که از توجه و محبت صرف والدین محروم شده است؛ فرزندان وسط در رقابت مداوم با خواهر و برادر بزرگتر و دارای تسلط بر فرزندان کوچکتر معرفی می شوند و فرزندان کوچک خانواده نیز از حمایت بیش از حد بزرگترها برخوردار هستند.

محققان دانشگاه دانشگاه دوک تفاوت در استعداد تحصیلی فرزندان را مورد بررسی قرار دادند؛ در این مطالعه داده های مرکز ملی جوانان از 12 هزار شرکت کننده شامل جنسیت، طلاق، تعداد اعضای خانواده و سایر عوامل که می تواند بر نتایج نهایی تأثیر بگذارد، مورد ارزیابی قرار گرفت. فاکتورهای مختلفی بر استعداد تحصیلی کودکان تأثیر می گذارد که نقش والدین در این بین بسیار تأثیر گذار است.

نتایج بدست آمده نشان می دهد، برخورد والدین با فرزندان اول در زمانی که نمرات ضعیف تری در مدرسه کسب می کنند، در مقایسه با فرزندان بعدی بسیار سخت گیرانه تر است. همچنین نظارت مستمر والدین در انجام تکالیف مدرسه بر روی فرزندان اول بیشتر است، درحالیکه سهل انگاری والدین در خصوص تماشای تلویزیون، بازی رایانه یی و فعالیت های دیگری که بر انجام تکالیف مدرسه تأثیر منفی می گذارند، در فرزندان بعدی بیشتر دیده می شود.
والدین این رفتار سخت گیرانه را بعنوان یک الگوی نظم، تنها برای فرزندان اول اعمال می کنند و در برخورد با فرزندان بعدی رفتار اهمال گرایانه یی از خود بروز می دهند؛ به همین علت فرزندان اول از عملکرد تحصیلی بهتری در مدرسه برخوردار هستند.

بررسی 200 مطالعه صورت گرفته در سال 2012 میلادی نشان می دهد، برخی عوامل بر شکل گیری ویژگی های شخصیتی فرزندان نقش دارند، اما ترتیب تولد اثر ذاتی بر استعداد و توانایی فرزندان نداشته و والدین می توانند با اعمال توجه یکسان نسبت به فرزندان، استعدادهای آنها را شکوفا کنند.
بر اساس داده های بدست آمده، محققان ویژگی های ذیل را برای فرزندان عنوان می کنند:
فرزندان اول اغلب بسیار با انگیزه، نوع شخصیتی تیپ A مستعد استرس، بسیار سازگار و تحت تأثیر توجه خاص والدین هستند.

فرزندان وسط از روابط اجتماعی خوبی برخوردار بوده و تمایل بیشتری برای مشارکت در جمع دارند. فرزندان آخر از بالاترین درجه جامعه پذیری و حس همدلی برخوردار بوده و البته سرکش ترین فرزندان نیز محسوب می شوند.

تک فرزندها در عین برخورداری از هوش بالا دارای مشکلات رفتاری هستند.

روش های افزایش خلاقیت کلامی در کودکانمان

هر کودکی در ابتدای مراحل رشد خود، سخن گفتن را به عنوان اولین نوع خلاقیت و آفرینش ذهنی و عینی تجربه می کند. هر چه رشد و پختگی کودک در قلمرو کلامی و هوش کلامی افزایش یابد، کمیت و کیفیت سایر آفرینشگری های کودک نیز تحت تاثیر قرار می گیرد. به همین دلیل می توانیم توانمندی و آفرینشگری کلامی را به عنوان عاملی مهم و اصلی در خلاقیت و آفرینشگری های دیگر او در نظر بگیریم.

چند پیشنهاد برای پرورش خلاقیت کلامی کودک:
به کودک فرصت بدهیم افکار و اندیشه های خود را به صورتی آزاد و آرام بیان کند. به هنگام سخن گفتن و آفرینش کلامی کودک، با دقت، حوصله و علاقه به حرف های او گوش بدهید.
وقتی کودک از سخن گفتن و آفرینشگری کلامی لذت می برد که شما نیز علاقه خود را ابراز کنید. آفرینش کلامی شکل نظم، نثر، مکتوب و شفاهی دارد. به همین دلیل انواع آن را در کودکان پرورش دهید.
با خواندن کتاب و علاقه مند کردن کودکان به آن، گنجینه لغات آنها را گسترده کنید. بازی نام، شهرت، میوه، شهر، غذا را با کودکان انجام دهید ( بازی اسم فامیل ). بازی های کلامی بیشتری را برای بچه ها شناسایی و با آنها بازی و تمرین کنید. شعر و شعر خوانی را به عنوان یک ضرورت در این فرآیند در نظر بگیرید.
کودکان در هنگام صحبت کردن با توجه به شرایط موجود، آرام یا مضطرب می شوند. بنابراین، شرایط آرامش روحی آنان را در هنگام سخن گفتن فراهم کنید. نوشتن انشاء روشی مفید برای پرورش خلاقیت کلامی است.
یک روش بسیار مهم در پرورش خلاقیت کلامی کودکان، روش سفید خوانی است. در این روش، کودک و نوجوان از روی برگه ای سفید، موضوعی را بداهه سازی می کنند و هر آنچه به ذهن او می رسد، راجع به همان موضوع می گوید.
هیچ رفتار کلامی کودک به ویژه رفتارهای خلاقانه را بدون تقویت رها نکنید.

لالایی، خلاقیتی برای پرورش خلاقیت کلامی:
اگر ذهن فرزندمان در دوران کودکی با لالایی های ایرانی بارور شود و پرورش یابد، به علت هارمونی و آهنگ لالایی ها، زندگی و حرکت روانی و انگیزشی کودک سرشار از ملایمت و آرامش می شود. به همین دلیل لالایی گفتن و خواندن شعر، ذهن کودک را آهنگین کرده و روشی موثر در پرورش خلاقیت و نوآوری کلامی اوست.

زندگی کودکتان چه قوانین راهنمایی و رانندگی دارد؟

هر یک از پدر ومادرها روزهایی که فرزندانشان می گذرانند را تجربه کرده اند. اغلب اگر والدین به آنها سخت می گرفتند، در آن روزگار فکر می کردند که با فرزندشان چنین برخوردی نخواهند داشت. آنها در مواردی به اشتباه سعی می کنند، تمام خواسته های کودکانشان را هر چند درست نباشد، پاسخ مثبت دهند. اما نکته ای که والدین باید مدنظرشان باشد، این است که باید به خاطر بسپارند، مسئولیت شان این است که فرزند خود را طوری تربیت کنید که در آینده فردی مودب و مسئولیت پذیر باشد. آموزش فرزندان به طور مستقیم وغیر مستقیم بخش بزرگی از وظایف تان است.

در این میان ، یکی از مشکلات پدر و مادرها ، نقص قوانینی است که برای فرزانشان تعیین می کنند. اکثرآنها نظم و انضباط را با تنبیه اشتباه می گیرند. در حالی که باید توجه داشته باشند اگر برای فرزندانشان قوانینی صادر می کنند، قابل اجرا و در حد توان آنها باشد این امر نه تنها زندگی آنها را هدفدار خواهد کرد، همچنین به آنها کمک می کند که نظم فکری داشته باشد و با برخی تصمیمات اشتباه مقابله کنند.

برنامه روزانه مهم‌ترین رکن زندگی
همه ما دقیقا از همان روزهای اول مدرسه خواندن ساعت را یاد گرفتیم و هر کدام از ما ساعتهایی به رنگهای مختلف داشتیم . می توان گفت که داشتن ساعت مچی برای خیلی از افراد عادت شده است اما شاید از همان کودکی یاد نگرفتیم که ساعتهای روزانه را چگونه تقسیم بندی کنیم. یکی از نکات مهمی که والدین باید توجه داشته باشند این است که به فرزندانشان بیاموزند، زمان منظمی برای غذا، تکالیف روزانه و وقت خواب داشته باشند. اگر فرزندان بدانند این قوانین تغییر ناپذیر است و باید هر کاری را در زمان خاصی انجام دهند، این امر باعث می شود که از وظایفش سر پیچی نکند و علاوه بر اینکه از کودکی یاد می گیرند، منظم باشند به مرور زمان این امر در آنها نهادینه می شود و مطمئنا در بزرگسالی فرد موفقی خواهد بود.


پیمان‌هایی میان کودکان و والدین

یادمان باشد، قول و قرارهایی که با کودکانمان می گذاریم منطقی و قابل اجرا باشد. قبل از اینکه با فرزند خود قول وقراری بگذاریم، مطمئن باشیم که این امر برای سن وسال او مناسب است و از توان او خارج نیست. باید به این نکته توجه داشته باشیم که هر چه فرزندتان بزرگترمی شوند، نیاز به استقلال بیشتری دارند. در مقابل فکر می کنند که والدین باید به آنها حق تصمیم گیری بدهند و در برابر تصمیم های معقولانه آنها انعطاف پذیری بیشتری نشان دهند. اما یک نکته مهم این است که کودکان نباید راه گریز از قوانین را پیدا کنند در غیر اینصورت کودکان برای اجرای قوانین انگیزه ای نخواهند داشت.

وسوسه ها را حذف کنید

یکی از عاداتی که معمولا اکثر کودکان دارند بی میلی نسبت به غذا است. معمولا والدین از اینکه کودکانشان نامنظم غذا می خورند و غذا را در گوشه لپ شان انبار می کند، شکایت دارند. در اغلب موارد کودکان قبل از غذای اصلی ، هله هوله هایی می خورند و نسبت به غذایی که باید بخورند، بی میل می شوند. در این صورت بهتر است، این نوع مواد غذایی را از دسترس کودکان خارج کنیم چرا که کودکان معمولا به این مواد غذایی علاقه دارند و در مواردی حتی ساعت ها گریه می کنند تا آن را داشته باشند.


از جملات و کلمات بهتری استفاده کنیم

زمانی که کودک شیطنت هایش ما را آزار می دهد، بهتر است صدای خود را بالا نبریم و از کلمات مناسب استفاده کنیم و به جای آنکه مدام به او بگوییم چه کاری انجام ندهد، سعی کنیم از جملات بهتری استفاده کنیم. به طور مثال در هنگام بازی به جای اینکه به او بگوییم اسباب بازی دوستت را نگیر ، سعی کنیم اورا متقاعدکنیم که این بازی نوبتی است و الان نوبت دوستش است که بازی کند.

تبعات تبعیض میان فرزندان

این که یکی از فرزندانتان مهربان تر از بقیه است و شما او را بیشتر دوست دارید یا پسرتان به سن نوجوانی رسیده است و باید امکانات بیشتری برایش فراهم کنید هیچ ایرادی ندارد و ممکن است ناگزیر باشید با بچه هایتان به شیوه های مختلف رفتار کنید. تفاوت در سن و جنسیت فرزندان باعث می شود نیازها و عواطف آن ها متفاوت باشد و پدر و مادر با هر کدام به شیوه خاصی رفتار کنند. فقط باید مراقب باشند این تفاوت در رفتار، به تبعیض بین فرزندان و فرق گذاشتن بین آن ها منجر نشود تا کودک یا نوجوان شان رنج نکشد و حسادت، کج خلقی و پرخاشگری در رفتارهایش مشاهده نشود.
دکتر ملیحه سادات موسوی تهرانی، پژوهشگر و مدرس دانشگاه در ماهنامه «همشهری آیه» به بیان اهمیت تفاوت نگهداشتن بین فرزندان از دیدگاه اسلام پرداخته است که بخش هایی از آن را در ادامه می خوانید:

حقش را ادا کنید
خداوند در آیه ۸ سوره مبارکه مائده می فرماید: «عدالت داشته باشید که به پرهیزکاری نزدیک تر است و از معصیت خدا بپرهیزید که از آن چه انجام می دهید باخبر است». براساس این آیه شریفه، عدالت شرط اساسی برای هر برخورد و قضاوتی است و موجب می شود حقوق افراد محفوظ بماند. طبیعی است که این نکته در مورد روابط بین اعضای خانواده اهمیت بیشتری پیدا می کند. چرا که فرزندان در خانواده عدالت و رفتار درست را از پدر و مادر و بزر گ ترهای خود می آموزند.بدین ترتیب می توان ادعا کرد که عدالت در برخورد با فرزندان یکی از اصول اساسی تربیت است که در موارد گوناگون باید از سوی والدین و بزرگ ترهای خانواده رعایت شود تا جلوی آسیب ها و تهدیدهای احتمالی گرفته شود.
طبق روایتی که در کتاب «مکارم الاخلاق» آمده است پیامبر گرامی اسلام(ص) فرموده اند: «بین فرزندانتان با عدالت رفتار کنید همان طور که دوست دارید آن ها با شما به عدالت رفتار کنند».

عدالت رفتار یک شکل نیست
اشتباه نکنید! رفتار عادلانه با فرزندان به این معنی نیست که همه آن ها را یک جور ببینید و هیچ فرقی میانشان قائل نباشید. در واقع عدالت داشتن میان آن ها به این مفهوم نیست که پدر و مادر از نظر تامین نیازهای مادی و شیوه اظهار محبت و علاقه نسبت به فرزندان خود به یک صورت رفتار کنند و به عنوان مثال تمام لوازم مورد نیازی را که برای پسر نوجوان خود فراهم کرده اند در اختیار کودک پنج، شش ساله هم قرار دهند.
به هر حال واضح است که نیازهای هر انسان در سنین مختلف با هم فرق دارد و نباید نیازهای مادی و عاطفی دوران کودکی و نوجوانی را یک جور دید و آن ها را مانند هم تامین کرد. کودک نیازهای عاطفی پررنگ تری دارد و شیوه پاسخ دادن به آن ها باید به گونه ای باشد که از افراط و تفریط خودداری شود اما نوجوان بیشتر از هر چیز دیگری می خواهد از طرف خانواده و بزرگ ترها به عنوان یک شخص صاحب نظر و محترم شناخته شود.

تاکید پیامبر اکرم(ص) بر رعایت عدالت بین فرزندان
روایت ها نشان می دهد که دقت پیامبر(ص) در برخورد با کودکان و رعایت عدالت بین فرزندان تا اندازه ای بود که وقتی شخصی همراه با فرزندانش خدمت آن حضرت رسید، حضرت به رفتارهای او با فرزندانش توجه داشتند و نکاتی را تذکر می دادند.
در کتاب «وسائل الشیعه» روایتی با این مضمون آمده است: «مردی در حضور پیامبر(ص) یکی از فرزندانش را در آغوش گرفت و او را بوسید اما به فرزند دیگرش توجهی نکرد.پیامبر به او تذکر داد و فرمود: « چرا بین فرزندانت با عدالت رفتار نمی کنی؟!» اگر پدر یا مادری در میان فرزندان خود جانب عدالت و مساوات را رعایت نکند و با این کار باعث شود که حق یکی به نفع دیگری پایمال شود و از بین برود یا احساس حقارت یا خود کم بینی در فرزند ایجاد شود، چنین رفتاری گناه است و پدر و مادر به دلیل چنین برخوردی مسئولند.

احساساتتان را کنترل کنید
امکان دارد پدر یا مادری یکی از فرزندان خود را به دلیل داشتن مزیت هایی از جمله مهربانی و دلسوزی نسبت به والدین یا فضیلت های دیگر، بیشتر از بقیه فرزندان دوست داشته باشد. در این خصوص باید توجه داشت که ابراز احساسات و اظهار علاقه در میان فرزندان و به خصوص کودکان و نوجوانان به گونه ای نباشد که روحیه حساس آن ها را تحریک کند چون کودکی و نوجوانی دوران حساس و مهمی است و هر نوع احساس تفاوت داشتن با فرزند دیگر سلامت روحی کودک یا نوجوان را تهدید می کند . البته در مواردی که یکی از فرزندان دارای ویژگی هایی است که او را بر دیگران ممتاز می کند، بیان آن خصلت و اظهار آن در برابر بقیه فرزندان می تواند آن ها را متوجه کند که دلیل توجه والدین نسبت به او چیست.
نقل شده است امام کاظم(ع) در مواردی امام رضا(ع) را بر فرزندان دیگرشان ترجیح می دادند و ایشان را الگویی برای آن ها معرفی می کردند. البته در تمامی این موارد دلیل برتری آن حضرت را مشخص می کردند و می فرمودند: «برادرتان دانشمند آل محمد است. درباره دین خود از او بپرسید و هرچه می گوید به خاطر بسپارید.»

دختر و پسر فرقی ندارد
دکتر علیرضا ناصری، روان شناس نیز در گفت وگو با جام جم آنلاین در این باره می گوید: میان دختر و پسر از نظر خلقت تفاوت های بسیاری وجود دارد، اما این دلیل باعث نمی شود بین آن ها تبعیض گذاشت.در خانواده هایی که میان دختر و پسر فرق می گذارند، نسبت به توانایی های متفاوت این دو جنس آگاهی کمی وجود دارد. در حالی که در هر زمینه ای که پسر برتر باشد دختر نیز توانایی هایی دارد که این جای خالی را پر می کند.اگر شناخت والدین نسبت به توانایی های دو جنس کامل باشد در هیچ خانواده ای دیگر شاهد تبعیض نخواهیم بود.

عصای دست دوران پیری
در برخی خانواده های سنتی یکی از مهم ترین علل پسر دوستی حفظ نام خانوادگی است. به عقیده آنان فرزند پسر است که نام خانوادگی را زنده نگه می دارد و نسلشان را ادامه می دهد.در مقابل در برخی از خانواده ها نیز دختران نور چشمی والدین به حساب می آیند، این در حالی است که صرف جنسیت نیست که عصای دست دوران پیری والدین را مشخص می کند. چه بسیار پسران و چه بسیار دخترانی که در هنگام کهنسالی والدین، محبت و حمایت خود را از آنان دریغ کرده اند.

حسادت، نتیجه بزرگ تبعیض
از مهم ترین واکنش هایی که فرزند مورد تبعیض واقع شده از خود نشان می دهد، حسادت نسبت به دیگر فرزندان است. در این گونه مواقع حس انتقام جویی در فرزند شعله ور می شود و حتی ممکن است خواهر و برادر در دوران بزرگسالی نیز رابطه خوبی با یکدیگر نداشته باشند.
کودکان مورد تبعیض، واکنش های متفاوتی از خود نشان می دهند، تهدید کردن و آزار دادن یا در پیش گرفتن رفتارهای تهاجمی به صورت پنهانی، خود را به شکل پسرها یا دخترها درآوردن، انواع ناسازگاری و آزار پدر و مادر از این گونه رفتارها محسوب می شود.
ناصری در این باره معتقد است: گاه پرخاشگری به صورت فعال دیده می شود، مانند دعوا کردن با دیگران، اما در برخی مواقع این پرخاشگری به صورت غیرفعال بروز می کند. به عنوان مثال، فرد در ظاهر، انسان عصبی و بداخلاقی نیست، اما ممکن است در رفتارش با دیگران تاثیر بگذارد و اطرافیانش را به شکل دیگری آزار دهد؛ مثلا فرد بدقولی شود.

اعتراف بیش از ۳۰ درصد مادران به داشتن فرزندان نورچشمی
یافته های یک پژوهش نشان داد: بیش از ۳۰ درصد مادران یکی از فرزندان خود را بیشتر دوست دارند.به گزارش ایسنا، براساس یافته های این پژوهش که در سایت parentdish روی ۲۲۱۲ تن از والدین انجام شده است، ۳۴ درصد از مادران و ۲۸ درصد از پدران اذعان کرده اند که یکی از فرزندان خود را بیشتر از بقیه دوست دارند.