بیش فعالی کودکان عقب ماندگی محسوب نمی شود

رئیس انجمن علمی روانشناسی بالینی ایران با توضیح درباره بیش‌فعالی به عنوان اختلال شایع دوران کودکی، مداخلات درمانی به ویژه دارو درمانی را راه‌کار مناسب رفع این مشکل دانست.
حمید یعقوبی در گفت‌وگو با فارس بیش فعالی را مربوط به دوره کودکی دانست و گفت: بیش‌فعالی به طور عمده مربوط به دوره کودکی است اما برخی علائم تا بزرگسالی نیز ادامه پیدا می‌کند.
وی درباره علائم مبتلایان به این اختلال گفت: تکان خوردن زیاد، پرحرفی، بی‌قراری و کلا پرتحرکی جزو علائم مبتلایان به پیش‌فعالی است.
وی افزود: مبتلایان به پیش‌فعالی وسط حرف دیگران می‌پرند و در مهمانی‌ها خیلی اذیت می‌کنند. رئیس انجمن علمی بالینی ایران اظهار داشت: مشکل مبتلایان توجه و تمرکز است، آنها معمولا وسایلشان را گم می‌کنند و یا در مدرسه جا می‌گذارند. اما اینها پایان ماجرا نیست، مبتلایان به بیش‌فعالی مشکلات دیگری نیز دارند که در عملکرد تحصیلی‌شان اختلال ایجاد می‌کند. بیشتر این مشکلات در زمینه نوشتاری است. یعقوبی در این باره گفت: این کودکان در مدرسه به دلیل عدم تمرکز و توجه در دیکته و نوشتن مشکل دارند، اغلب تشدید، سرکش و دندانه حروف و کلمات را نمی‌گذارند.

* بیش فعالی عقب ماندگی نیست
وی افزود: متاسفانه گاهی به آنها برچسب تنبلی و حتی عقب‌مانده زده می‌شود در حالی که آنها عقب مانده نیستند. رئیس انجمن علمی روانشناسی بالینی ایران تصریح کرد: البته معلمان این گونه برچسب‌ها را به آنها نمی‌زنند اما از آنها به عنوان دانش‌آموزانی که هوش خوبی داشته اما به اندازه کافی تلاش نمی‌کنند یاد می‌کنند.
یعقبوی گفت: حواس‌پرتی این کودکان به دلیل مشکل در بخشی از ساختار مغزی و فیزیولوژیکی آنهاست که موجب عدم توجه آنها به جزئیات می‌شود. وی افزود: ممکن است برخی والدین بگویند فرزندشان موقع تماشای برنامه کودک آرام و قرار دارد. باید گفت این کودکان به برخی فعالیت‌ها توجه نشان داده اما در زمینه درس و یادگیری بی علاقه هستند.

* مبتلایان به بیش فعالی دل به کار نمی‌دهند
این عضو هیئت علمی دانشگاه اذعان داشت: متاسفانه مبتلایان به بیش‌فعالی انگیزه کافی برای یادگیری ندارند و همه چیز را آسان می‌گیرند. وی افزود: بی‌نظمی و شلختگی ویژگی‌های دیگر مبتلایان است. یعقوبی بار دیگر با تاکید بر سالم بودن هوش کودکان مبتلا به پیش‌فعالی گفت: این کودکان عقب مانده نیستند و مشکل ذهنی و هوشی ندارند. تنها مشکل آنها توجه و تمرکز است. به عبارتی دل به کار نمی‌دهند.
وی افزود: نباید از این کودکان کارهای خسته کننده و پیچیده خواست چرا که آنها علاقه‌ای به این نوع فعالیت‌ها ندارند. رئیس انجمن علمی روانشناسی بالینی ایران درباره پیامد‌های اجتماعی این کودکان در خانواده‌ها گفت: معمولا والدین این کودکان ترجیح می‌دهند که به مهمانی نروند چرا که کودکانشان درگیر قید و بندهای رفتاری برای حضور در مهمانی‌ها را ندارند. وی افزود: این راه کار خوبی برای حل مشکل نیست و ملاحظات درمانی باید از سوی روانشناسی و روانپزشک صورت بگیرد.

* به کودکان بیش فعال پاداش‌های کوچک و فوری بدهید
این متخصص بهداشت روانی با اشاره به اقدامات درمانی مرتبط با این اختلال گفت: بخشی از درمان این اختلال روانشناختی بوده و رویکردهیا رفتاری مانند روشهای تقویت رفتار، محرومیت از برخی امتیاز‌ها و پاداش‌‌دهی بسیار مؤثر است. وی افزود: این کودکان به پاداش‌های فوری بسیار اهمیت می‌دهند. اگر پاداش کوچک اما فوی باشد به مراتب مؤثر‌تر از پاداش‌های بزرگ اما با تعویق است. یعقوبی تصریح کرد: این کودکان به دلیل ظرفیت تحمل پائین نمی‌توانند صبور باشند. البته این به معنی توجه به هر خواست و تامین خواسته‌های این کودکان نیست. وی درباره درمان دارویی رایج این اختلال گفت: معمولاً دارو را قبل از سن مدرسه می‌دهند اما اگر اختلال شدید باشد آن را هم ادام می‌دهند.

* مصرف دارو نگران کننده نیست
یعقوبی اظهار داشت: دلیلی برای نگرانی والدین از مصرف این گونه داروها وجود ندارد. وی افزود: پیامد این اختلال در صورت عدم درمان به مراتب بدتر از عوارض ناشی از مصرف دارو است. یعقوبی گفت: تنها عارضه دارو در مبتلایان به بیش‌‌فعالی کم اشتهایی است که می‌توان آن را بعد از صرف غذا به کودک داده بنابر این نگرانی والدین از اختلال در روند رشد کودک نیز از بین می‌رود. وی با معرفی «نورو فیدبک» به عنوان درمان جدید این اختلال اظهار داشت: «نوروفیدبک» از طریق آموزش کنترل و مدیریت امواج مغزی موجب افزایش توجه کودک می‌شود. این درمان در صورتی که با سایر درمان‌ها همراه شود موثر است و به تنهایی نمی‌تواند اختلال را درمان کند.
یعقوبی بیش‌فعالی را نوعی اختلال ژنتیک عنوان و نگرانی بانوان را درباره بارداری و زایمان در سنین بالا به دلیل ابتلاء کودک به بیش‌فعالی بی‌اساس دانست: سن بالای مادر موجب زایمان کودک عقب مانده می‌شود و تاکنون شواهد علمی مبنی بر ارتباط سن بالای مادر با زایمان کودکان بیش فعال تائید نشده است. ADHD نوعی اختلال شایع در کودکان است که از آن به عنوان بیش‌فعالی با کمبود و نقص در توجه و یادگیری یاد می‌شود.

کودکان ناسازگار و لکنت زبان

لکنت زبان یک اختلال گفتاری است که تحت تأثیر عوامل ژنتیکی و محیطی روی می دهد که با اقدام به موقع و مراجعه به پزشک می توان آن را درمان کرد.


کودکان ناسازگار بیشتر از سایر کودکان دچار لکنت زبان هستند

دکتر مؤمنی، متخصص اطفال در گفتگو با باشگاه خبرنگاران گفت: لکنت زبان نوعی اختلال گفتاری است که مشکلاتی را در برقراری ارتباط با سرعت مناسب و به طور پیوسته و روان ایجاد می کند و در واقع کشش یا قفل شدن غیر ارادی کلمه یا بخشی از کلمه است که فرد قصد بیان آن را دارد.

وی افزود: لکنت زبان از مهمترین اختلال تکلمی است که در پاره ای موارد از سنین 2 تا 5 سالگی آغاز می شود.

وی ادامه داد: گاهی اوقات هم کودکان با ورود به مدرسه و مواجه شدن با محیط اجتماعی و عدم سازگاری اجتماعی و ویژگی های عاطفی دچار اختلال لکنت زبان می شوند. مؤمنی خاطرنشان کرد: لکنت زبان تحت تأثیر عوامل ژنتیکی و عوامل محیطی است و اضطراب، هیجانات عاطفی، تنش و.... در بروز لکنت زبان مؤثر هستند و به طور معمول کودکانی که پدر و مادر آنها دچار لکنت زبان بودند بیشتر در معرض ابتلا به لکنت زبان هستند.

وی با اشاره به اینکه میزان شیوع لکنت زبان در پسران سه برابر دختران است افزود: اگر لکنت زبان در سنین بالای 7 سال ادامه یابد می بایست آن را جدی گرفت و با مراجعه به روانپزشک تجویز دارو آن را درمان کرد.

وی در خاتمه گفت: با ریشه یابی و ارزیابی منطقی از لحاظ جسمی و روانی توسط روانپزشک و انجام گفتار درمانی و تجویز دارو می توان لکنت زبان در کودکان را درمان کرد.

انتقال رفتار جرم گونه بزهکارانه به جوانان چگونه صورت می گیرد؟

گاهی وقتها با جوانانی مواجه می شویم که نسبت به سایر همسالان خود، قدرت بیشتری در نه گفتن دارند و همین قدرت به آنان کمک می کند که در دام انحرافات اجتماعی گرفتار نشوند.
علل و ریشه ی رفتار مجرمانه یا بزهکارانه از دو جهت، فرآیند یادگیری رفتار مجرمانه از دیگران یا ریشه های فطری این گونه رفتارها در میان جوانان قابل بررسی است. مجتبی مظلوم روانشناس در خصوص رفتار مجرمانه اظهار داشت: برخی از جوانان در طول یادگیری با مشاهده ی مجرمان بزهکاران رفتار آنان در خود تقویت می کنند تا همانند و شبیه آن ها شوند و گاهی این یادگیری در خانواده هایی شکل می گیرد که اعضای آن دچار مشکلات و معضلات اخلاقی و اجتماعی هستند.

وی ادامه داد: گرایش های فطری نیز یکی از دلایل اصلی رفتار بزهکارانه است چراکه فردی که شخصیت ضد اجتماعی دارد، به محض قرار گرفتن در محیط مناسب جهت بزهکاری، رفتارهای تبهکارانه را از خود بروز می دهد.
مجتبی مظلوم با اشاره به رفتارهای متفاوت بزهکاری در افراد افزود: همه ی افراد رفتارهای یکسان بزهکارانه از خود نشان نمی دهند و با استعدادهای فطری و شخصیتی رفتار جدید انجام می دهند، در واقع برخی شخصیت ها پرخاشگرتر از سایرین هستند به همین دلیل رفتار پرخاشگرانه و برخوردهای فیزیکی را بهتر از سایرین انجام می دهد و می آموزند.
وی در پایان خاطر نشان کرد: دور نگه داشتن جوانان از محیط ها و رفتارهای بزهکارانه، پیوستن جوانان به گروه ها ی همسالی که رفتاری جامعه پسندتر دارند و آگاهی دادن به جوانان از راه های موثر در پیشگیری از وقوع جرم محسوب می شوند.

پرخاشگری کودکان دوساله و دلایل آن

چرا کودک دو ساله پرخاشگر می شود؟
تصور کنید در پارک نشسته اید و از اینکه کودک دلبند شما این همه شیرینی و لحظه های شاد و زیبا به زندگی شما هدیه داده است غرق در خوشحالی هستید که ناگهان می بینید این کودک آرام با مشت به صورت کودک دیگر می زند یا صورتش را چنگ می اندازد. همه خوشحالیتان از بین می رود و از پرخاشگری او تعجب می کنید. اما پرخاشگری جزوی از غریزه کودکانه است.
می توان گفت نوعی زبان قدیمی برای بیان استقلال است که باعث می شود تا کودکان در این سن پرخاشگر شوند. عصبانیت، زدن و گاز گرفتن کودکان تا اندازه ای نرمال است زیرا کودک دوساله روی «من» و «مال من» تاکید بسیاری دارد. بنابراین، هنگامی که کودک رفتارهای پرخاشگرایانه از خود نشان می دهد خیلی نگران نشوید. فقط به طور غیر مستقیم به او یاد بدهید با روش های بهتری نیز می تواند احساسات خود را بیان کند و در این مسیر او را کمک کنید. چگونه می توان پرخاشگری را کنترل کرد؟

سریع رسیدگی کنید
هنگامی که نخستین نشانه های پرخاشگری را در کودک می بینید، سریع واکنش نشان دهید. به طور مثال هنگامی که خواهر و برادر با هم دعوا می کنند سریع و با صدای جدی بگویید که «دیگر بس است!» این بهترین روش برای این است که کودک متوجه شود کار اشتباهی انجام می دهد. او را از موقعیتی که موجب عصبانیتش شده است دور کنید. حتی اگر شده چند ثانیه او را دور کنید تا متوجه شود اگر کار اشتباهی کند، گاز بگیرد یا کودکان دیگر را کتک بزند دیگر نمی تواند بازی کند.

گوش به زنگ باشید
اگر کودک دوساله شما در زمین بازی شروع به پرتاپ توپ به سمت بچه های دیگر کرد، سریع او را از زمین بازی خارج کنید. مجبورش کنید بنشیند و بازی دیگران را تماشا کند و برایش توضیح دهید زمانی می تواند به زمین بازی برگردد که بتواند با آرامش و بدون دعوا با بچه ها بازی کند. اگر عصبانی هستید هم سعی کنید سر او داد نزنید یا به او نگوید بچه بدی است. در عوض، این شانس را به او بدهید تا رفتارش را تغییر دهد. به او آموزش دهید که پرخاشگری راه مناسبی برای ارتباط برقرار کردن با دیگران نیست. وقتی خودتان در عین عصبانیت داد نمی زنید به طور غیرمستقیم به او می آموزید که باید خشم خود را کنترل کند.

برنامه ریزی داشته باشید
تا حد امکان به رفتارهای پرخاشگرایانه به یک شکل واکنش نشان دهید. این باعث می شود تا کودک واکنش شما را حدس بزند و به مرور زمان بیاموزد نباید این رفتار را انجام دهد و حرف های شما را قبول خواهد کرد. اگر در یک جمع کودک موجب سرافکندگی یا خجالت شما شد سعی کنید با او بازی کنید. والدین دیگر شما را درک می کنند و جایی برای نگرانی وجود ندارد.

برای رفتارهای خوب به او جایزه بدهید
سعی کنید هرگاه کودک دوساله شما رفتار خوبی از خود نشان داد او را تشویق کنید و برایش جایزه بخرید. به این ترتیب، به طور غیرمستقیم به او می آموزد رفتارهای خوب پاداش های خوبی هم دارد. او می تواند به تدریج جادوی رفتار مودبانه و درست را بیاموزد.

با حرف و رفتار او را متوجه کارش کنید
کودک را کنار بکشید، هنگامی که کمی آرام شد با مهربانی برایش توضیح دهید چه اتفاقی افتاده است. از او بخواهید بگوید چرا از کوره در رفته و چنین رفتار کرده است. برایش توضیح دهید همه انسان ها گاهی عصبانی و پرخاشگر می شوند اما نباید به واسطه عصبانیت کسی را کتک زد یا گاز گرفت. به کودک دوساله خود بیاموزید باید راه بهتری برای بیان خشم خود پیدا کند. به طور مثال، بالشت خود را بزند یا به توپ شوت بزند اما نباید به دیگران آسیبی برساند.

محدود کردن زمان تماشای تلویزیون
کارتون های کودکان این روزها مملو از خشونت، دعوا، تهدید و کتک زدن است. ترجیحا کودک را از تماشای برنامه های این چنینی محروم کنید. یا اگر نمی شود، هم پای او برنامه را تماشا کنید و رفتارهای آنها را برای کودک توضیح دهید. یا زمان بازی کودک را زیاد کنید تا خیلی پای تلویزیون و برنامه های خشن آن ننشیند.

از متخصص کمک بگیرید
اگر همه راه ها را امتحان کردید و کودک همچنان پرخاشگر و عصبانی بود، نزد مشاور یا روانشناس کودک بروید و از او کمک بطلبید. کتاب های اموزشی در این زمینه مطالعه کنید یا در اینترنت به دنبال مقاله های مفید بگردید. به خاطر داشته باشید کودک شما هنوز خیلی کوچک است و به راحتی می توانید رفتارهای بد او را از بین ببرید و با رفتارهای خوب جایگزین کنید.

آموزش پرخاشگری به کودکان در خانه با بازیهای رایانه ای!

دبیر انجمن علمی روانشناسی بالینی گفت: پرخاشگری از طریق مشاهده آموخته می‌شود. منشاء اصلی آن محیط است و بازیهای کامپیوتری به صورت رایگان و آسان خشونت و پرخاشگری را زیر سقف خانه به کودکان می‌آموزد.




مهرداد کاظم‌زاده عطوفی در گفت‌وگو با فارس، دلایل علاقه‌مندی کودکان و نوجوانان را به بازیهای رایانه‌ای هیجان، رقابت‌پذیری معرفی کرد افزود: کودکان و نوجوانان به دلیل شرایط سنی به هیجان علاقه‌ زیادی دارند و هر گونه فعالیت که این واکنش را در آنها به وجود آورد ترجیح می‌دهند.

کاظم‌زاده اظهار داشت: نمی‌توان به طور کلی گفت کدام بازی خوب است و کدام بد و باید هر بازی به صورت جداگانه تحلیل شود. وی ادامه داد: بازی‌هایی که در آن حل مسئله و خلاقیت وجود داشته باشد و رسیدن به هدفی بزرگ بدون خشونت و تنها با برقراری ارتباط باشد ارزشمند است.
دبیر انجمن علمی روانشناسی بالینی اذعان داشت: بازی‌هایی که در آنها قتل، پرخاشگری و اساساً خشم آموزش داده می‌شود آسیب‌زا هستند.

عضو سازمان نظام روانشناسی و مشاوره گفت: بر اساس الگوی مشاهده‌ای، پرخاشگری از طریق مشاهده آموخته می‌شود و منشأ اصلی آن محیط است. وی با توصیه به والدین مبنی بر توجه در انتخاب بازی‌ها و مدت زمان پرداختن به آن اظهار داشت: والدین باید خرید بازی‌های رایانه‌ای کودکانشان را نظام‌مند کنند. الگوی رده‌بندی سنی که مورد تأیید بنیاد بازی‌های رایانه‌ای است،‌به آنها کمک می کند و روی بازی‌ها درج شده نشان دهنده محدوده سنی قابل قبول برای آن بازی‌ها است.

وی افزود: بخشی از همکاری والدین برای پیشگیری از آسیب‌های بازی‌های رایانه‌ای می‌تواند با عدم خرید بازی‌ها از مراکز غیرمجاز و بازی‌هایی که الگوی رده‌بندی سنی بر روی آنها درج نشده همراه باشد.
کاظم‌زاده گفت: درج الگوی رده‌بندی سنی به تنهایی کافی نیست لازم است والدین یک بار محتوای بازی‌ها را مرور کنند تا از سالم بودن آنها اطمینان حاصل کنند.

این متخصص بهداشت روانی ادامه داد: به طور قطع جایگزین بهتری برای بازی‌های رایانه‌ای وجود دارد اما در حال حاضر نمی‌توانیم و نمی‌خواهیم آنها را حذف کنیم. وی افزود: علاوه بر انتخاب بازی‌ها و مرور محتوای آنها باید به مدت زمانی که کودکان و نوجوانان به بازی‌های رایانه‌ای می‌پردازند نیز توجه کرد.

کاظم‌زاده گفت: باید 2 برابر زمانی که کودکان و نوجوانان به بازی‌های رایانه‌ای اختصاص می‌دهند فعالیت بدنی داشته باشند. این امر به دلیل تماشای برنامه‌های تلویزیونی است چرا که این فعالیت‌ها بدون تحرک بدنی هستند و کودکان و نوجوانان به دلیل قرار گرفتن در سنین حساس رشد نیاز به فعالیت بدنی بیشتری دارند.

وی خاطرنشان کرد: در انتخاب بازی‌های رایانه‌ای تسلیم فرزندان خود نشویم و با استدلال منطقی نامتناسب بودن بازی را به لحاظ سنی و محتوایی به فرزندانمان توضیح دهیم.