"چگونگی بیدار کردن کودک از خواب"

بیدار کردن کودکان از خواب به ویژه در صبح ، حساسیت ویژه ای دارد که اگر سنجیده نباشد ، سبب ایجاد تنش و در نتیجه فشارهای روحی اعضای خانواده خواهد شد .
برای بیدار کردن فرزندتان ، از راهکارهای زیر استفاده کنید :

چگونه اتاق فرزندم را جدا کنم؟

بهترین سن برای جدایی اتاق کودک، ٥ ماهکیست یعنی بعد از تبدیل شیر نیمه شب به یک وعده و قبل از شروع اضطراب جداییست. خواب کودک معمولا در چهار ماهگی تنظیم شد ست و کودک تمام شب در تخت خود قادر به خوابیدن است.
اگر کودکان به هر دلیلی تا بعد از یکسالگی در رختخواب شما مانده، حتما باید برای جدایی او اقدام کنید.
- مدتی را در اتاق او، کنار تخت او و بدون تماس پوستی تا صبح بخوابید. هرگز دست مو یا گوش خود را وقت خواب در اختیار کودک قرار ندهید. اگر کودک عادت به تماس پوستی با شما دارد، به بهانه خواندن کتاب، عروسک یا وسیله دیگری را جایگزین کنید.
- کوتاه نیایید. کودک ممکن است دست به هر مانوری بزند تا شما را راضی کند او می‌گوید: «تشنمه»، «دلم برات تنگ شده»، «می‌شه امشب پیشت بخوابم؟»، «من می‌ترسم»، «تو اتاقم صدا میاد»، «من مریضم»، «خوابم نمی‌بره»، «من تو اتاقم تنهام». اگر از تاریکی میترسد، چراغ خواب و چراغ راهرو را روشن بگذارید. اگر شبی ده بار به اتاقتان میاید، هر ده بار او را به تخت خودش باز گردانید. اگر واقعا می ترسد مدتی کنار تختش بدون تماس پوستی بخوابید.


- اتاق کودک را ساده بچینید، گاهی اتاق پر از عروسک و دکور در شب جلوه وحشتناکی به اتاق می بخشد. مراقب سایه های روی دیوار و سقف اتاق کودک باشید.


- از جدول ستاره یا برچسب یا جایزه برای تشویق استقاده کنید. هر روزی که در تخت خودش بیدار شد یک جایزه دریافت کند.


- هیچ گاه از اتاق خواب و تخت خواب کودک برای تنبیه استفاده نکنید. از کودک نخواهید برای تنبیه به اتاقش رفته روی تختش بنشیند و به کار بدش فکر کند.
- هرگز تحت هیچ شرایطی حتی بیماری او را به تخت خود بازنگردانید. در صورت لزوم شب را کنار تختش بخوابید.


- عادت‌های خواب جالب بسازید. مثلا ممکن است خواندن یک کتاب مورد علاقه در محل خاصی از اتاق خواب برای کودکتان بسیار جالب باشد یا دوش گرفتن، گوش کردن به یک موزیک و خوردن یک خوراکی موردعلاقه و سپس مسواک زدن به همراه آواز خواندن، دعا کردن، حرف زدن درباره اتفاقات روزانه و آداب بوسیدن و به آغوش گرفتن همگی می‌توانند بخشی از عادات خواب کودک شما باشند.
ـ جذابیت و آرامش فراهم کنید
یک عروسک خرسی «مامان» یا «بابا» تهیه کنید و به او بگویید آنها مراقبش هستند.
پتو و ملحفه‌های زیبا تهیه کنید. اجازه بدهید کودک خودش پتویش را انتخاب کند.
برای شروع یک هدیه در نظر بگیرید. مثلا برایش یک مسواک جدید بخرید. اگر او توانست یک شب را تنها در اتاقش بخوابد صبح روز بعد یک جایزه کوچک به او بدهید.
یک مهمانی خواب برگزار کنید. به اتاق خواب کودک بروید و در اتاقش قبل از خواب همگی یک خوراکی خوشمزه بخورید یا باهم آواز بخوانید. اجازه بدهید تا کودک در شب با اتاقش آشنا شود.
حتما قبل از خواب کودک را کمی به آغوش بگیرید و با جملات مثبت و تأکیدی آرامش کنید. ترس‌ها را از کودک دور کنید و یادآوری کنید که پدر و مادرش مراقب و محافظ او هستند و شب‌ها به اندازه روزها خوب و آرامش بخش هستند


مضرات ماندن کودک در رختخواب پدر و مادر:
- ایجاد وابستگی شدید در کودک
- احتمال ایجاد اضطراب به خاطر وابستگی شدید
- بعد از سن ٣ سالگی، همانند سازی با والد از جنس مخالف و ایجاد اختلالات شخصیت در بزرگسالی
دوستانی که تصور دارند تا سالها در رختخواب پدر و مادر مانده اند و اسیبی ندیدند حتما با کمک یک روانشناس تمام اسیبها را شناساسی خواهند کرد. همان طور که ما در مورد سلامتی قلبمان نظر کارشناسانه نمیدهیم، اسیب روانی هم زخم روی دست نیست که قابل رویت باشد و نیاز به تشخیص متخصص می باشد.

تاثیر خواندن کتاب قبل از خواب برای کودکان

یک متخصص روانشناسی کودکان تاکید کرد: رشد حافظه کودک با خواندن کتاب قبل از خواب
یک متخصص روانشناسی کودکان با اشاره به اینکه کودک هنگام خواندن کتاب، موضوع را با تجسم شخصیت‌های داستان در ذهن خود کارگردانی کرده و ناخودآگاه تصاویر را در ذهنش مجسم می‌کند، گفت: این کار باعث تحریک مغز کودک و افزایش قوه ی تخیل وی می‌شود ولی با دیدن فیلم کودک به مصرف کننده‌ای تبدیل می‌شود که نیاز کمتری به تحریک ذهن دارد.
دکتر نظام الدین رستم کلایی در گفت وگو با ایسنا ، با بیان اینکه قوه‌ی تخیل کودک با خواندن کتاب قبل از خواب تقویت می‌شود، گفت: کودکان عمدتا جایگزین‌های ساده‌تر و لذت بخش‌تر را ترجیح می‌دهند و همین موضوع باعث شده دیدن فیلم قبل از خواب برای کودکان قابل قبول‌تر از خواندن کتاب باشد.
وی در ادامه با تاکید بر اینکه تلاش والدین در ایجاد علاقه به کتابخوانی کودکان نقش کلیدی دارد، یادآور شد: اگر والدین قبل از خواب فرزندشان، در کنار او بنشینند و با آرامش برای او کتاب بخوانند یا اگر کودک در سنی است که می‌تواند کتاب بخواند، این کار به صورت عادت در می آید.
وی همچنین افزود: فواید خواندن کتاب قبل از خواب این است که مطالب خوانده شده در حافظه بلند مدت ذخیره می‌شود، در این حالت ذهن فعالیت دیگری ندارد و براحتی در آرامش می تواند مطالب را ذخیره کند.
این متخصص روانشناسی کودکان گفت: با کتابخوانی کودک آرامتر شده، بهتر به خواب می رود، بنابراین خواندن کتاب برای آنان بسیار مفید و سودمند است.
دکتر رستم کلایی با بیان اینکه هنگام خواب باید حداقل مدت 30 دقیقه کودکان را به خواندن کتاب تشویق کرد، گفت: با انجام این روش ساده، علاقه و عشق واقعی به خواندن کتاب در آنان تقویت می شود.
وی با اشاره به اینکه کودکان عمدتا جایگزین‌های ساده‌تر و لذت بخش‌تر را ترجیح می دهند و همین موضوع موجب شده دیدن فیلم قبل از خواب برای کودکان قابل قبول‌تر از خواندن کتاب باشد، یادآور شد: کودک هنگام خواندن کتاب، موضوع را با تجسم شخصیت‌های داستان در ذهن خود کارگردانی کرده، ناخودآگاه تصاویر را در ذهنش مجسم می کند، این کار باعث تحریک مغز کودک و افزایش قوه ی تخیل وی می‌شود ولی با دیدن فیلم کودک به مصرف کننده‌ای تبدیل می شود که نیاز کمتری به تحریک ذهن دارد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: والدین باید با تشویق کودک به کتابخوانی، به رشد قوه‌ی تخیل و حافظه ی کودکان خود کمک کنند

بخاطر این دلایل کودک شما تمام شب نمیخوابد

والدین فکر می کنند که باید کودکشان اغلب ساعت روز و شب را در خواب سپری کند، اما چنین نیست.این که چرا حتی یک نوزاد سالم تمام شب را نمی خوابد، دلایلی دارد که در ادامه مطلب به برخی از این موارد اشاره می شود.

1- نوزادان، چرخش خواب کوتاه تری دارند به نقل از سایت «Prevention»، در حالی که چرخه خواب یک بزرگسال به طور میانگین ۹۰ دقیقه به طول می انجامد، چرخه خواب نوزادان کوتاه تر است. (بین ۵۰ تا ۶۰ دقیقه) به همین علت است که از خواب بیدار می شوند.

2- هنگام شب برای جلب توجه شما از خواب بیدار می شوند
نوزاد در طول روز شاید بهتر بخوابد زیرا هنگام شب نیاز به توجه بیشتری از والدین دارد، این در حالی است که هنگام شب وقفه بیشتری در زمان مراقبت از نوزاد به وجود می آید.

3- نوزادان همانند بزرگسالان عمیق نمی خوابند
نوزادان نسبت به بزرگسالان خواب سبک تری دارند و اغلب هنگام شب بیدار می شوند.

4- ساعت بیولوژیکی نوزاد هنوز تنظیم نشده است
چرخه شبانه روزی ما با روشنایی و تاریکی تنظیم می شود، در هنگام شب می خوابیم و صبح از خواب بیدار می شویم. اگرچه ساعت بیولوژیکی نوزاد قبل از به دنیا آمدن کاملاً شکل می گیرد اما مغز او تا ۵-۲ ماهگی به آن واکنش نشان نمی دهد.

5- به زندگی عادت می کنند
در زمانی که کودک راه رفتن، غلت زدن و صحبت کردن را یاد می گیرد، امکان اختلال خواب در آن ها وجود دارد. بنابراین، لازم است که هنگام روز به اندازه کافی بخوابند.

6- میل به خوردن
زمانی که یک کودک ۵ ماهه یک یا ۲ بار هنگام شب از خواب بیدار می شود می تواند جای نگرانی داشته باشد. لازم است در مورد شیر دادن هنگام شب و این که کی می توان این کار را متوقف کرد اطلاعات لازم را کسب کنید تا بهتر بتوانید عمل کنید.

7- باید بیدار شوند
این موضوع طبیعی است که نوزادان برای مدت طولانی نخوابند و به طور مکرر در طول شب از خواب بیدار شوند. این نشانه رشد آنهاست.

8- نیاز به نزدیکی با والدین دارند
نوزادان و کودکان نیاز به حفظ رابطه نزدیک با والدین دارند که این موضوع به تاریخچه تکاملی انسان ها برای نزدیک ماندن به منبع مثبت و غذایی آن ها بر می گردد.

9- نیاز به تحرک دارند
نوزادان هنوز به دنیای جدید عادت نکرده اند و سیستم عصبی آن ها آسیب پذیر است.

10- دندان در می آورند
دندان در آوردن به ویژه هنگام شب می تواند خیلی دردناک و ناراحت کننده باشد و علایمی چون شکم درد، بی قراری و از دست دادن اشتها را به همراه دارد.

11- در حال یاد گرفتن مهارت جدید
اشتیاق به یادگیری مهارت های جدید نشستن، راه رفتن، غلت زدن یا چنگ زدن از جمله دلایلی است که باعث بیدار شدن هنگام شب می شود.

برخورد درست با کودکان وابسته افراطی

کودکانی که وابسته افراطی هستند یک کودک وابسته اصرار دارد که دایما در نزدیکی و مجاورت والدین باشد و زمانی که نزد فرد دیگری گذاشته می شود، علائمی از وحشت و عصبانیت ناشی از جدایی و دوری از والدین را از خود بروز می دهد. کودکانی که دچار هیجانات منفی دوری از پدر و مادر می شوند اغلب ممکن است جیغ بزنند، گریه کنند، قشقرق به پا کنند و یا حتی برای جلب توجه استفراغ کنند. اینگونه کودکان می توانند یاد بگیرند که با دوری و جدایی از والدین کنار بیایند. البته به شرطی که شما به آنها اطمینان خاطر دهید، دور بودن از آنها را با آنها تمرین کنید و به دلواپسی ها و حرف هایشان گوش فرا دهید.

اغلب کودکان طبیعی بین 9 ماهگی تا 4 سالگی علائم وابستگی را از خود بروز می دهند. بچه های بزرگتر چنانچه بدلیل تغییرات زندگی احساس تنش و استرس کنند، می توانند این خصوصیت را از خود بروز دهند. داشتن یک فرزند وابسته مانند قرار گرفتن در غل و زنجیر است. چرا که صرفنظر از اینکه کجا هستید و در چه شرایطی و یا چکاری انجام می دهید او توقع توجه افراطی از شما دارد. بروز این رفتار در نوپایان امری طبیعی است زیرا آنها به تازگی وارد دنیای جدیدی شده اند و احساس ترس و خجالت و ناامنی، گاه آنها را وادار به بودن در کنار والدین می کند اما بروز این رفتار در کودکان بزرگتر طبیعی نیست و باید مورد اصلاح قرار گیرد. با این کودکان باید صبور بود و کم کم آنها را برای جدایی آماده کرد و لذا رها کردن ناگهانی و غیره منتظره آنها عمدتا کارساز نخواهد بود.

کودکانی که دچار هیجانات منفی دوری از پدر و مادر می شوند اغلب ممکن است جیغ بزنند، گریه کنند، قشقرق به پا کنند و یا حتی برای جلب توجه استفراغ کنند.


لذا برای اینکه بتوانید گام به گام و به طور تدریجی کودک تان را از خود مستقل ساخته و او را با محیطهای نامانوس هم آشنا سازید توصیه می شود که:

**اگر کودکتان توانایی حرف زدن دارد، از او بپرسید چرا هنگامی که از شما دور می شود احساس اضطراب و عصبانیت می کند. از او بخواهید که درباره هرگونه تغییرات اضطراب زای زندگی مانند نقل مکان به منزل جدید، تغییر مدرسه، مشکلات با دوستان یا مورد گردن کلفتی قرار گرفتن از طرف همسالان و ..با شما صحبت کند. تا زمانیکه تمام حرف هایش را به شما بگوید شما فقط به دقت گوش دهید.

** از کودکتان بخواهید که یک تصویر یا نقاشی از آنچه که هنگام جدایی از شما احساس می کند ترسیم کند تا او به یک روش خلاقانه احساساتش را با شما مطرح کند، از او بخواهید که هنگام ترسیم شکل مذکور یا اتمام نقاشی ، آن را شرح و تفسیر کند. وقتی که او درباره احساساتش و یا درباره هر موضوع چالش برانگیزی با شما حرف می زند، او را از اینکه در امنیت و آسایش بسر می برد، مطمئن سازید.

*اگر کودکتان توانایی حرف زدن دارد، از او بپرسید چرا هنگامی که از شما دور می شود احساس اضطراب و عصبانیت می کند.

** وقتی که بنا به دلایلی ناچارید فرزندتان را از خود دور سازید سعی کنید او را در منزل بسیار خسته و مشغول کنید، وسیله و اسباب بازی جدید در اختیار او قرار دهید و یا از او بخواهید که با خواهر و برادرهای دیگر و یا هم سالانش بازی کند.

** برای یک مدت (که البته بهتر است به مرور ان را افزایش دهید) فرزندتان را به یک پرستار بسپارید تا وی عادت کند که توسط افراد دیگر هم حفاظت و حمایت شود. پرستار را به فرزندتان معرفی کنید. فرزندتان را در یک اتاق بهمراه پرستار بگذارید و توضیح دهید که قصد دارید اتاق را به مدت 5 دقیقه ترک کنید. با اطمینان خاطر اتاق را ترک کنید و بعد از 5 دقیقه بازگردید، اگر هنگامیکه به اتاق برمی گردید کودکتان علائم اضطراب و عصبانیت ناشی از جدایی بروز داد او را مطمئن سازید.

** مدت زمانی که فرزندتان را با پرستارش تنها می گذارید افزایش دهید. هنگامیکه مشغول کار هستید او را با پرستارش تنها بگذارید. اگر او علائم وحشت از جدایی از خود نشان نداد می توانید او را یک شب به منزل مادر بزرگ یا خاله، عمه و ... بفرستید.

** هنگام ترک فرزندتان با پرستارش به او لبخند بزنید تا فرزندتان جدایی را یک تجربه مثبت ارزیابی کند.

** او را در آغوش بگیرید. از دست او عصبانی نشوید و یا با او اوقات تلخی و سرزنش نکنید. وابستگی کودک نتیجه عدم امنیت است. با در آغوش گرفتن فرزندتان در واقع به او می گویید، دوستت دارم، من در کنارت هستم، که باعث احساس امنیت و آسودگی او می شود.

** به فرزندتان نشان دهید که احساسش را درک می کنید. کاری نکنید که احساس کند بیان احساساتش کار غلطی است. برایش توضیح دهید که هر چند الان با او بازی نمی کنید اما برایش یک برنامه شاد و سرگرم کننده در نظر گرفته اید.

** اگر علیرغم این تلاش ها باز هم کودک تان به رفتارش ادامه داد ناشکیبایی نکنید و سرش داد نزنید. در عوض، مجددا و با دقت بیشتر برایش شرح دهید که نمی توانید الان با او بازی کنید. تشویق کنید که با وسایل و اسباب بازیهایش ساعات خوشی سپری کند. مثلا بگویید چرا یک قلعه زیبا برای من نمیسازی؟ لباس شاهزاده، رنگ نشده است؛ به نظرت قرمز بهتر است یا آبی؟ و ....آرام باشید و سراغ کارتان بروید که متوجه شود واقعا مشغله دارید.

به فرزندتان نشان دهید که احساسش را درک می کنید. کاری نکنید که احساس کند بیان احساساتش کار غلطی است.

** از او بپرسید که چه می خواهد؟ پیش فرضتان این نباشد که او غیر معقول است در عوض سعی تان این باشد که علت وابستگی بیش از حد او را بفهمید. آیا او کسل است؟ آیا در محیط جدید عصبی است؟ احساس تنهایی می کند؟

** رفتار خوبش را تشویق کنید. تاکید کنید که واقعا خوشحالید که او قادر است کارهایی را خودش به تنهایی انجام دهد. به این طریق می آموزد که مستقل بودن باعث عزت آفرینی است و او را ترغیب می کند که در آینده کمتر وابسته باشد.