توصیه های نوه داری به مادربزرگ و پدربزرگ ها

مادربزرگ وقتی برای اولین بار نوه‌دار شد 60 ساله بود. وقتی دخترش برای کار کردن آماده می‌شد اولین نوه او تنها شش ماه داشت و مادر بزرگ با روی گشاده نگهداری او را به عهده گرفت. بعد به فاصله هر دوسال یک نوه به نوه‌های او اضافه شد و هرچه خانواده گسترده‌تر می‌شد مادربزرگ پیرتر و خسته‌تر می‌شد. حالا او 5 نوه دارد و هنوز همه فرزندانش از او توقع دارند.این بانوی سالمند اکنون از صبح تا ساعت 4 بعدازظهر اغلب با دو سه نوه که یکی از آنها هم نوزاد است در خانه تنهاست.گرچه بارها به بچه‌هایش گفته در 70 سالگی دیگر نیروی جوانی را ندارد اما توقعات همچنان پابرجاست.
حد و مرز نوه‌داری
وقتی سالمندان از مرز 65 سالگی می‌گذرند فرآیند سالمندی آغاز می‌شود. در بعضی افراد این فرآیند ممکن است زودتر هم شروع شده باشد بنابراین خارج از انتظار نیست که نوه‌داری برای آنان به کاری سخت و طاقت‌فرسا بدل شود.گرچه کارشناسان معتقدند می‌توانیم از تجارب سالمندان در زندگی خود استفاده کنیم اما در این کار نباید زیاده‌روی کرد و رفاه آنان را نیز باید در نظر گرفت.
‌البته در جامعه کنونی که والدین وقت کمی برای تربیت فرزندان خود دارند می‌توان فرزندان را به خانه پدربزرگ‌ و مادربزرگ فرستاد و به نوجوانان اجازه داد برای یک یا دو روز نزد آنها بمانند.همراه بودن یک سالمند در کنار نوه‌های خود، شرایط روحی خوبی برای آنان به همراه دارد ولی مراقبت از فرزندان نباید جزو وظایف و برنامه‌های زندگی یک سالمندباشد.مراقبت از نوه‌ها که با شیطنت‌های کودکانه نیز همراه است می‌تواند مشکلات مفصلی، درد زانو و کمر را در سالمندان تشدید کند.سیستم‌های اندامی و استخوانی سالمندان به دلیل نبود مراقبت‌های پیشگیرانه در سنین جوانی دچار مشکلات عدیده‌ای است و باید فرزندان این سالمندان مراعات والدین خود را بکنند تا با سپردن مسئولیت بیش از حد و خارج از توان نگهداری نوه‌ها باعث مشکلات جسمی برای آنان نشوند.
نوه‌ها و سالمندی فعال
نادره 72 سال دارد و با شش نوه خود رابطه خوبی برقرار کرده است. او می‌گوید: وقتی اولین نوه‌ام به دنیا آمد همسرم تازه بازنشسته شده بود و چیزی نمانده بود افسرده شود. او بهانه‌جو و گوشه‌گیر شده بود و از همه چیز ایراد می‌گرفت اما وقتی برای اولین بار نوه‌اش را در آغوش گرفت، انگار فرزند خودش به دنیا آمده بود و دوباره حس زندگی و شور و شوق در او جان گرفت. این نوزاد نوپا مرا هم شاد کرد و دوباره به صرافت خیاطی و بافتنی برای او افتادم که خیلی برایم سرگرم‌کننده بود.کم‌کم نوه‌های دیگرم نیز به دنیا آمدند و دور و برمان را شلوغ کردند، اما شلوغی هم خستگی خودش را دارد.خدا را شکر می‌کنیم که بچه‌ها رعایت حال ما را می‌کنند. با آنها قرار گذاشته‌ایم طوری برنامه ‍ ‌ریزی کنند که بچه‌های کوچک دوتا دوتا و یک روز در میان نزد ما بیایند. زیرا گاهی واقعا نیاز به استراحت داریم و نمی‌توانیم پذیرای بچه‌ها باشیم.روانشناسان معتقدند حضور نوه‌ها در کنار سالمندان جوانی و شور و شوق بچه‌داری را به آنها بازمی‌گرداند و در آنان شور زندگی پدید می‌آوردوجود نوه‌ها در کنار پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها می‌تواند به سالمندان این امید را بدهد که تجربه‌های آنها هنوز به کار می‌آید و روحیه آنها را برای ادامه زندگی سالم بالا می‌برد و همین موضوع به بهبود وضعیت بهداشت روان آنها کمک می‌کند، از سوی دیگر خلأ تربیتی نوجوانان را به نوع مطلوبی جبران می‌کند.
مدیریت نوه‌داری
هرچیزی احتیاج به مدیریت دارد. نوه‌داری هم از این قاعده مستثنا نیست. در مدیریت نوه‌داری، هم فرزندان نقش دارند و هم مادربزرگ‌ها و پدر بزرگ‌ها. در اینجا می‌خواهیم نکاتی را به شما بگوییم که به هردو دسته در مدیریت این روابط کمک می‌کند.
توصیه‌هایی به فرزندان
درست است که والدین شما خوب تربیت‌تان کرده‌اند اما بچه‌های امروز نیاز به تربیت امروزی دارند و باید در مورد این‌که بچه‌ها چطور تربیت می‌شوند با هم توافق کنید.این‌که چه وقت چه چیزهایی را بخورند و چه چیزهایی را نخورند، برای بازی به کوچه بروند یا نه و چطور حرف بزنند، به چه رفتارهای کودک نباید خندید و از این دست چیزها نباید مایه کشمکش شما و والدینتان در مقابل کودک باشد. قبلا در این موارد توافق کنید.اگر والدین شما قبول کرده‌اند مدتی از روز را از فرزندان شما نگهداری کنند باید ممنون‌شان باشید و موقعیت و وضع آنها را هم در نظر بگیرید و بچه‌ها را همراه با غذا و میوه به خانه مادربزرگ و پدربزرگ بفرستید و توقع نداشته باشید هزینه‌ای به هزینه‌های زندگی آنان اضافه شود.
مقداری لباس اضافه و بسته‌های پوشک در خانه والدین خود بگذارید که در صورت لزوم لباس‌های کودک را عوض کنند و خانواده ناچار از شست‌وشوی لباس کودک یا خرید چند دست لباس اضافه نشود.به کودک بیاموزید مادربزرگ و پدربزرگ ناتوان‌تر از شما هستند و با آنان بازی‌های خشن و آسیب‌رسان نکنند و ناگهان توی بغل آنها نپرند و توقع کولی گرفتن گاه و بیگاه نداشته باشند.به فرزندان بزرگ‌تر بیاموزید که در کارهای خانه به آنان کمک کنند، مثلا در انداختن سفره و شستن ظروف و نظافت خانه یا خرید به مادربزرگ و پدربزرگ کمک کنند و خودشان را تنها با وسایلی چون کامپیوتر، لپ‌تاپ و موبایل مشغول نکنند.سر ساعتی که وعده کرده‌اید برای بردن فرزندان خود بروید و حتی اگر مادر و پدرتان برنامه منظمی برای حضور نوه‌ها دارند بازهم از آنها بپرسید برای آوردن بچه‌ها آمادگی دارند یا نه. شاید گاهی خسته یا بیمار باشند و آماده پذیری فرزندتان نباشند اما رودربایستی کنند و چیزی نگویند.هرگز بردن و آوردن بچه‌ها را وسیله‌ای برای فشار بر والدین خود نکنید. مثلا وقتی از مادر و پدر یا فرزند خود دلخورید جلوی رفتن بچه‌ها را نگیرید که آنها دلتنگ شوند و تحت فشار قرار بگیرند.
ملاحظات مادر بزرگ‌ها

اگر می‌خواهید نوه‌های خود را نگهدارید قبل از همه به توانایی خودتان نگاه کنید و رودربایستی را کنار بگذارید.اگر مشکلی در مفاصل و استخوان‌های خود دارید نگهداری از بچه‌های کوچک، نوزاد و نوپا را نپذیرید و از نوه‌های سه سال به بالای خود نگهداری کنید. اگر بیمار شدید به فرزندتان اطلاع دهید که نوه‌تان را نیاورد.

در هر مقطعی که احساس خستگی و فرسودگی کردید از فرزندتان بخواهید برنامه را عوض کند.
در مورد نحوه تربیت بچه‌ها با فرزندان خود به توافق برسید.هیچ داروی شیمیایی یا گیاهی را بدون مشورت پزشک به کودک ندهید زیرا ممکن است برای کودک مضر باشد یا دز مصرفی آن را ندانید.بچه‌ها را وسیله تلافی مشکلاتی که با بزرگ‌ترهایشان دارید، نکنید و ذهن آنها را درگیر مسائلی از این دست نسازید.

در آوردن سالمندان از تنهایی

آدم وقتی با دیگران است با شادی همه شاد‌ و در غم‌هایشان شریک می‌شود و نمی‌داند عمر چطور می‌گذرد اما اگر پیر باشی و تنها و بچه‌ها و نوه‌ها هریک در دیاری و مشغول کاری باشند فکر می‌کنی دیگر هیچ کاری نمانده جز این‌که منتظر مرگ شوی.

مادر بزرگ هنوز هم مرتب و با سلیقه است. با این‌که 78 سال از عمرش گذشته اما هنوز هم غذاهایش را خودش می‌پزد و عاشق این است که در جمع غذا بخورد.

باسلیقه است و دست پختش بخوبی همیشه؛ وقتی سفره را می‌چیند همیشه یک سبد کوچک سبزی هم توی آن دیده می‌شود. 2 بشقاب و 2 لیوان و یک دیس کوچک غذا. این ناهار مادر بزرگ است که هر روز آن را آماده می‌کند اما تنها یک نفر بر سر این سفره می‌نشیند. خودش!

پدر بزرگ 4 سال است که از دنیا رفته و مادر بزرگ معتقد است سال‌ها زندگی وفادارانه و توأم با غم و شادی که آنان با هم گذرانده‌اند باعث می‌شود که حتی بعد از مرگ هم حاج محمد او را ترک نکند.

مادر بزرگ هر روز وقتی غذا می‌خورد یک ظرف هم برای شوهرش می‌گذارد و نگاهی به عکس بزرگ سیاه و سفیدش در طاقچه می‌اندازد و می‌گوید: شاید چشمش هنوز به دنیا باشد نمی‌خواهم فکر کند فراموشش کرده‌ام. او بعد از هر وعده غذا برای شوهر از دست رفته‌اش حمد و سوره‌ای می‌خواند و دعا می‌کند که روحش قرین رحمت باشد و هرچه زودتر خدا او را در عین سلامتی و بدون این‌که سربار دیگران شود به همسرش ملحق کند.


تنهایی و علاقه به رفتن
مادر بزرگ می‌گوید: ‌من تمام کارهایم را توی این دنیا کرده‌ام و کاملا آماده‌ام که خداوند، عزرائیل را سراغم بفرستد!

تمام این حرف‌های او به خاطر تنهایی است. آدم وقتی با دیگران است با شادی همه شاد‌ و در غم‌هایشان شریک می‌شود و نمی‌داند عمر چطور می‌گذرد اما اگر پیر باشی و تنها و بچه‌ها و نوه‌ها هریک در دیاری و مشغول کاری باشند فکر می‌کنی دیگر هیچ کاری نمانده جز این‌که برای عزرائیل دعوتنامه بفرستی!

واقعیت این است که پدر بزرگ تا 4 سال پیش تنها مونس مادر بزرگ بود و از وقتی او فوت شد مادر بزرگ تنهای تنها شد. اوایل خیلی بی قراری می‌کرد ولی بعد شد همان مادر بزرگ همیشگی. لااقل وقتی نوه‌ها و بچه‌ها او را می‌دیدند این طور بود. آنها از غم و بی‌قراری او برای تمام شدن زندگی خبر نداشتند.


احترام به سالمندان
وقتی ما داشتیم جامعه را از سمت سنت‌ها به مدرنیته سوق می‌دادیم خیلی چیزها را پشت سر جا گذاشتیم و یکی از مهم‌ترین چیزها مراقبت و احترام به بزرگ‌تر‌های خانواده بود.

مریم شریفی‌، محققی که در مورد تنهایی سالمندان پژوهش‌هایی دارد این را می‌گوید. او همچنین اعتقاد دارد: خانواده گسترده که در جامعه سنتی وجود داشت امکان آن را فراهم می‌کرد که فرزندان در اطراف خانه پدری یا همانجا با هم زندگی کنند و تعامل داشته باشند اما امروز این الگو رو به فراموشی است و به علت ماشینی شدن کارها و تغییر مهارت‌ها پیران مجرب به حاشیه رانده یا در خانه سالمندان عزلت‌نشین می‌شوند.

به اعتقاد این پژوهشگر بیهوده نیست که سالمندان در این دوران بیش از گذشته با مشکلات روحی ـ روانی دست و پنجه نرم می‌کنند.

تنهایی منشأ مشکلات
مریم شریفی اعتقاد دارد هرچه تماس مستقیم با دیگران در اثر رشد تکنولوژی کمتر شود سالمندان تنهاتر و افسرده‌تر می‌شوند زیرا عاطفه از طریق ارتباط رو در رو بیش از هر چیز منتقل می‌شود و هیچ ارتباطی به اندازه در آغوش گرفتن فرزند واقعی نیست.

فقدان نقش‌های اجتماعی، کاهش عملکرد و از دست دادن کنترل و استقلال، مرگ دوستان و بستگان و کاهش سلامت و محدودیت‌های مالی و کم شدن عملکرد شناختی، او را در مقابل اختلالات روانی از هر سنی آسیب‌پذیرتر می‌کند.

این روان‌شناس معتقد است اختلالات روانی تنهایی کابوسی است که همه ما را در سال‌های آخر عمر دنبال می‌کند. هم‌اکنون 25 تا 50 درصد سالمندان از این مشکل در رنجند و کارشناسان اعتقاد دارند این وضعیت روانشناختی قطعا بر بهداشت و سلامت سالمند اثر خواهد گذاشت و فرد و جامعه را نیز تحت‌تاثیر قرار می‌دهد. تحقیقات انجام شده نشان می‌دهد احساس تنهایی بشدت تخریب‌کننده است و می‌تواند اثرات شدیدی بر فرد بگذارد. این حس، ناخوشی‌های جسمی را تشدید می‌کند و سلامت روانی فرد را به خطر می‌اندازد و خودکشی را افزایش می‌دهد.


رفع تنهایی، کاهش هزینه‌ها
حتی اگر نهادهای حمایت‌گر، مشکلات اقتصادی رابهانه عدم حمایت از سالمندان تنها قرار دهند باید گفت: سالمندان شاد و سر حال کمتر هزینه درمانی و پرسنلی برای بیمارستان و بیمه دربرخواهند داشت. آنها کمتر دچار بیماری و اضطراب و پرخاشگری می‌شوند وهزینه کمتری به نظام سلامت و بیمه تحمیل می‌کنند. مدیریت نهادهای حمایت کننده سالمندان به راحتی می‌تواند به این افراد تنها کمک کند.

تحقیقات مریم شریفی نیز بیانگر این موضوع است که سطح تحصیلات، حمایت عاطفی همسایگان و دارا بودن دید و بازدید هفتگی می‌تواند احساس تنهایی را در این افراد کاهش دهد.

تحصیلات، دامنه ارتباطات انسان را گسترش می‌دهد و دنیای شخص را گسترده‌تر از سطح خانواده می‌کند.

حمایت عاطفی همسایگان گرچه جای فرزندان را نمی‌گیرد اما می‌تواند بخوبی خلأ تنهایی را پر کند و دید و بازدید هفتگی احساس تعلق داشتن به گروه و خانواده را به انسان باز می‌گرداند اما بیشترین کسانی که احساس تنهایی می‌کنند کسانی هستند که از این موهبت‌‌ محروم می‌مانند.

تنها دولت نیست که سرپرستی خانواده بزرگی را بر عهده دارد. هریک از ما نیز خانواده بزرگ‌تری به نام هم محلی ها، هم شهری‌ها، هم کیش‌ها و هم وطن‌ها داریم که باید مراقب چند و چون زندگی آنان باشیم.

آیا کسانی هستند که از تنهایی دل و دماغ غذا خوردن هم نداشته باشند. به آنها می‌شود سر زد. به قول قدیمی‌ها یک لقمه شکم را سیر نمی‌کند اما دل را خوش می‌کند. بگذارید آنها هم در شادی شما شریک باشند.اگر در هر محله یک سالمند تنها باشد و هر سالمند تنها 10 همسایه داشته باشد و هر همسایه در ماه 3 بار به سالمند تنهای محله‌اش سر بزند کار زیادی نیست اما باید گفت دیگر این سالمند تنها نخواهد بود.

"بیایید کمک کنیم تا همه سالمندان را از تنهایی درآوریم و نعمت نشاط و شادابی را به آنان هدیه دهیم."

علایم شروع آلزایمر کدامند؟

گفته می شود پنج تا ده درصد جمعیت بالای ۶۰ سال کشور، هر ساله به بیماری آلزایمر مبتلا می شوند.
بیماری آلزایمر نوعی بیماری عملکردی مغز است که در آن حجم مغز کاهش می یابد و بر فعالیت های ذهنی فرد تاثیر منفی دارد.

گاهی علایم بیماری آلزایمر مانند فراموشی ها در سنین بالا را به روند پیر شدن نسبت می دهند درحالیکه باید به این علایم توجه داشت.

اگر یک فرد سالمند از ذهنی سالم برخوردار باشد می تواند به تنهایی زندگی کند و تشخیص سریع بیماری آلزایمر روند رو به رشد آن را کند می کند.
فراموشی تدریجی، مشخصه اصلی بیماری آلزایمر است، البته برخی از فراموشی ها ممکن است به دلیل استرس باشد اما در بیماری آلزایمر این فراموشی ها، زندگی شغلی، تحصیلی و روزمره فرد را دستخوش تغییر ساخته و مختل می کند.

در بیماری آلزایمر، ابتدا حافظه کوتاه مدت دچار مشکلاتی مانند فقر ذهنی و فراموشی وقایع روزانه شده و پس از آن به تدریج حافظه بلند مدت نیز دچار اختلال می شود. در مراحل پیشرفته این بیماری، مشکلات روانپزشکی مانند بی قراری، هذیان و توهم نیز ابجاد می شود. در مراحل بعدی، بیمار حتی کارهای روزانه خود را نمی تواند انجام دهد و در انجام کارهایی مانند نظافت شخصی، لباس پوشیدن و حمام رفتن دچار بی توجهی می شود. بی اختیاری در دفع مدفوع و ادرار از دیگر عوارض بیماری آلزایمر است.

پیری و تنهایی

یک عمر می‌دوی و به این در و آن در می‌زنی تا وقتی گرد پیری رویت نشست، بتوانی نفس راحتی بکشی و بی دغدغه در کنار همسرت زندگی کنی و فرزندانت دورت را بگیرند، اما گاهی زندگی ماشینی همه اینها را به یک رویا تبدیل می‌کند.




خیابان بند آمده! بوق ممتد ماشین‌ها همه را کلافه کرده. رد ماشین ‌های پشت هم قطار شده را که می‌گیری مشخص می‌شود پیرمردی هفتاد و چند ساله پشت فرمان تاکسی نشسته و نرم نرمک مشغول حساب و کتاب کرایه با مسافر است.
ماشین پس از کلی کش و قوس حرکت می‌کند. پیرمرد دل پردردی دارد. می‌گوید: کی خوشش میاد توی این سن و سال مسافرکشی کنه. وقتی نه از حقوق بازنشستگی خبری است و نه درآمد.

مجبوری صبح تا شب دنده صد تا یه غاز بزنی. روزی 10 بار برای اینکه مسیر را رد می‌شیم و من نمی‌شنوم (گوشهایش سنگین است) مسافرا دلخور می‌شن. بارها حرف باید بشنوم بابت آرام رانندگی کردن و هزار تا مصیبت دیگه.
از توی داشبورد ماشین لیست آزمایش‌های که دکتر تجویز کرده را بیرون می‌کشد و می‌گوید: ببین برا همینا باید سیصد چهارصد هزار تومان پول بدم تا بفهمم مشکل کجاست.
از قدیم‌الایام سالمندان در فرهنگ و سنت ایرانی جایگاه ویژه‌ای در خانواده داشته‌اند و ریش سفید هر خانواده تصمیمات بزرگ و نهایی را می‌گرفت و این حرمت همچنان در بسیاری از خانواد‌ه‌های ایرانی رعایت می‌شود.

اما از طرفی دیگر دوره سالمندی به دلیل کاهش توان بدن مشکلات خاص خود را دارد و کم نیستند سالمندانی که با بالارفتن سن و در دورانی که باید آرامش خیال داشته باشند با مشکلاتی از قبیل نگرانی برای تامین معیشت، تنهایی و نداشتن همدم، بیماری و نیاز به دریافت خدمات درمانی مواجهند.
طبق تعریف سازمان بهداشت جهانی افراد بالای 60 سال در هر جامعه‌ای سالمند محسوب می‌شود. این رقم در کشور ما 65 سال در نظر گرفته شده است.
آمارهایی که مسئولان ارائه می‌کنند حاکی از آن است که اکنون 8.2 درصد جمعیت کشور یعنی چیزی حدود 6 میلیون نفر از جمعیت کشورمان سالمند هستند و این رقم تا دو دهه آینده 3 برابر خواهد شد که از هم اکنون باید به فکر فراهم کردن زیرساخت‌های لازم مانند مراکز تفریحی، بیمارستانهای فوق تخصصی سالمندان و ایجاد معابر مناسب برای سالمند و غیره است.
خانم و آقای دلشاد زوج سالمندی هستند که تقریباً هر 2 ماه یکبار به دلیل بیماری‌های دوره سالمندی مانند ناراحتی قلبی و گوارشی در بیمارستان بستری می‌شوند.
اما 5 فرزند خانواده روزهای هفته را با هم تقسیم کرده‌اند تا هر روز یکی همدم این پدر و مادر باشد.
فریبا دلشاد فرزند ارشد خانواده می‌گوید: شکر خدا پدرم هم حقوق بازنشستگی دارد و هم درآمدی از اجاره مغازه‌هایش، اما چیزی که نیاز دارد توجه ماست.اطرافیان ابتدا گفتند برایشان پرستار بگیریم اما ما قبول نکردیم. چون روحیه آنها را خوب می‌شناسم. زود رنج هستند.
آقای فرزامی امسال پا به 83 سالگی گذاشته است.
همسایه‌ها کمتر او را در کوچه و خیابان می‌بینند. خودش می‌گوید از ترس زمین خوردن و شکستگی دست و پا ترجیح می‌دهد بیشتر در منزل بماند.
تمام هشت فرزندش گرفتار زندگی خود هستند و تنها همدم این پیرمرد یک طوطی است که گاهی برخی لغات را تکرار می‌کند.
او می‌گوید: خدا را شکر که تلویزیون اختراع شد و گر نه نمی دانستم باید چه کنم. همسایه‌ها هم لطف دارند و خریدهایم را انجام می‌دهند. یک خانمی هم هفته‌ای یکبار برای نظافت منزل می‌آید. اما کاش همسرم زنده بود تا سر پیری تنها نبودم.
همایون هاشمی رئیس سازمان بهزیستی می‌گوید: 86 درصد سالمندان ما با خانو‌اده‌های خود زندگی می‌کنند. 285 هزار سالمند زیر پوشش بهزیستی و یک میلیون و 500 هزار سالمند زیر پوشش کمیته امداد هستند.
وی در مورد میزان سالمندانی که زیر پوشش بیمه بوده یا حقوق و بازنشستگی می‌گیرند نیز خاطرنشان می‌کند: یک میلیون و 700 هزار نفر از سالمندان بازنشسته تأمین اجتماعی یا عضو صندوق بازنشستگی هستند ولی 20 درصد افراد سالمند زیر پوشش هیچ بیمه‌ای نیستند.
اما باید دید چه اقداماتی برای پیشگیری از بیماری یا رفاه سالمندان در نظر گرفته شده است؟
پریسا طاهری، رئیس اداره سلامت سالمندان وزرات بهداشت می گوید: وزارت بهداشت برای حمایت از سالمندان اقدامات زیادی را انجام داده که یکی از این اقدامات خدمات ادغام یافته با تأکید بر بیماری است.
به گفته وی هر سالمندی که به مراکز بهداشتی و درمانی شهری یا روستایی مراجعه کند 15 بیماری در او غربالگری می‌شود و در صورت ضرورت افراد سالمند به متخصص ارجاع داده می‌شوند و پس خوراند آن به پزشکی که سالمند را ارجاع داده برگشت داده می شود.
وی تغذیه را یکی از نکات حائز اهمیت برای سالمندان می‌د‌اند و تصریح می‌کند: طبق تحقیقات صورت گرفته تعداد زیادی از سالمندان دچارسوء تغذیه هستند به طوری که 13.5 درصد از سالمندان اصلاً لبنیات مصرف نمی‌کنند و باید آموزش‌های لازم با هدف بهتر کردن تغذیه در سالمندان به آنها ارائه شود.
ولی وزارت بهداشت نمی‌تواند تمام خدمات مورد نیاز سالمندان را ارائه و تأمین کند در واقع وزارت بهداشت باید خدمات سلامت و درمان مورد نیاز این گروه را ساماندهی کند. شهرداری موظف به ایجاد فضای ایمن و مناسب برای آنها و بهزیستی و بیمه‌ها و دیگر ارگانها خدمات مربوط به سازمان خود را به سالمندان ارائه دهند.
وی می‌گوید: اذعان می‌کنم که همچنان خدماتی که در شأن سالمندان است را برای آنها فراهم نکرده‌ایم و باید تلاش کنیم این حلقه مفقوده را پیدا و احیا کنیم.
پوکی استخوان،‌مشکلات گوارشی و نفخ به دلیل نداشتن دندان و درست نجویدن غذا،بیماری‌های قلبی عروقی، سکته‌ مغزی و اختلال حافظه از بیماری های شایع دوره سالمندی است که به اذعان متخصصان تغذیه با رعایت تغذیه مناسب بسیاری از اینها قابل پیشگیری است.

بسیاری از سالمندان به دلیل ترس از شکستگی یا افتادن معمولاً خانه نشین می‌شوند و از وسایل نقلیه عمومی استفاده نمی کنند.
غلامعلی عکاشه، رئیس انجمن جراحان ارتوپدی در این مورد می‌گوید: یک فرد سالمند و اطرافیانش باید مراقب باشند که هیچ گاه سقوط نکند و به زمین نخورد. علاوه بر استانداردسازی محیط منازل،استفاده از عصا نیز برای کنترل و تسلط بر بدن توسط خود سالمند لازم و ضروری است.
وی بر این نکته تأکید می‌کند که شکستگی‌ لگن و گردن ران در زنان بالای 65 سال و مردان بالای 70 سال به نسبت زیادی شایع است و پس از شکستگی مچ دست، دومین محل شایعی است که بروز شکستگی در آن در سالمندان از آمار بالایی برخوردار است.
هیچ گاه یک شبه نمی‌توان ره صد ساله را پیمود و از اکنون باید نسخه‌ای برای دو دهه آینده پیچید تا بدانیم از قشر سالمند به عنوان گروهی با کوله باری از تجربه و نه به عنوان افرادی صرفاً بیمار و نیازمند دریافت خدمات، در جایگاه‌های مختلف اجتماعی استفاده کرد یا چه تسهیلاتی را در زیرساخت‌های شهری،‌اجتماعی و فرهنگی متناسب با این افراد ایجاد کرد.

پیری و روزهای زندگی

در زندگی ، دوره های زیادی وجود دارد که ما مجبوریم آنها را یکی پس از دیگری طی نمائیم و گریزی از هیچ کدام از آنها نداریم .دوره هایی که هرکدام به نوبه ی خود مهم و سرنوشت ساز هستند وبی توجهی به هر کدام ، می تواند سبب رنج و ندامت ما گردد.

آخرین دورانی که شاید برای اغلب ما صورت بگیرید ، دوران پیری و فرسودگی است.برخی از دوره ها مثل جوانی و میان سالی ، با دخالت مستقیم ما و تصمیم گیری های خودمان صورت می گیرد ، ولی نوع زندگی و رفتارهایی که دربرخی از دوره ها مثل کودکی و پیری با ما صورت میگیرد ، وابسته به اطرافیان است : در کودکی ، رفتار پدر و مادر ؛ و در پیری ، رفتار فرزندان . الان که در دوران خوش جوانی به سر می بریم ، احتمالا یک یا چند فرد پیر در اطراف ما وجود دارد . چه خوب است که با رفتاری شایسته با آنان ، پیریِ شایسته ای را برای خودمان در آینده رقم بزنیم . اغلب پیرمردان و پیرزنان ، دارای اختلالات روانی خاصی هستند که شناخت این گونه مشکلات ، می تواند ما را در یاری رساندن موثر به این عزیزان مساعدت نماید .
در این مقاله ، به ذکر و شرح برخی از این عادات و اختلالات می پردازیم :

میل و رغبت : در حالیکه نیرو ومهارت و قدرت بدنی و روانی یک شخص پیر نقصان و کاهش می یابد ممکن است گاهی به این خیال بیفتد که آیا می تواند مثلا مانند ایام گذشته جوانی و میانسالی « سخنرانی » کند یا در یک مسابقه تنیس شرکت نماید یا به تنهایی به مسافرت برود ! ولی وقتی که او شروع به انجام یکی از این نوع کارها می کند خیلی زود متوجه می شود که توان اقدام به این امور را ندارد و اساساً فاقد میل و رغبت و عشق و ذوق به اینگونه کارهاست .

خستگی و دلتنگی: خستگی و دلتنگی شدید در پیران ممکن است روی قلب آنها اثر ناراحتی و کوفتگی بگذارد و همچنین سبب رکود و تنبلی در دستگاه هاضمه آنان شود و باعث آمادگی آنها به مبتلی شدن به بعضی بیماریها گردد . و عجیب این است که همه تأثیرات روانی خستگی ، به وسیله شتاب و عجله چندین برابر زیادتر می شود . عجله ، احتمال بروز تصادفات و حوادث را می افزاید . یک شخص پیر که همیشه در کارها شتابزدگی می کند ، ممکن است به یک حالت وحشت روانی دچار شود . بنابراین اشخاص پیر و ضعیف البنیه باید از ایجاد خستگی زیاد در هر کار همچنین عجله و شتاب اجتناب ورزند و باید بدانند که پیران زودتر از جوانان خسته می شوند ، ولی خیلی دیرتر از آنان خستگی شان برطرف می شود .


بی خوابی: مشکل دیگری که خیلی با خستگی ارتباط دارد ، « بی خوابی » است بسیاری از پیران ، از مردان یا زنان ، چه در اول شب و چه در نیمه های شب ، خوابیدن برای آنها واقعا دشوار است . در ابتدای شب معمولا همه ، بلافاصله به خواب می روند ، پیران مدتها بیدار می مانند و بالاخره پس از یکی دو ساعت خوابیدن ، خیلی زود بیدار می شوند ، ولی دو باره خواب رفتن برای آنها کار بسیار مشکلی است . ضمنا چون اشخاص پیر موقع شام خوردن یا پس از آن ، آب زیادی می خورند پس از مدتی به اجبار ، از خواب بیدار می شوند و به دستشویی می روند تا خودشان را از دست آبهای زاید و مسموم خلاص کنند ... در این موقع ، دیگر خوابیدن برای آنها کار بسیار مشکلی است و در رختخواب این ور آن ور می غلتند ... گاهی به فکر فرو می روند و به یاد ایام خوش گذشته و دوران جوانی می افتند ... گاهی نقشه کارهای فردا را می کشند و گاهی از ناچاری چراغی روشن می کنند و به مطالعه اجباری مشغول می شوند ... برخی از آنها با صدای آهسته شعر می خوانند و گاهی هم با خود حرف می زنند . بعضی هم لحاف یا پتو به سر می کشند و سعی می کنند باز هم بخوابند . برخی هم به داروی خواب آور یا آرامش بخش پناه می برند ... از رختخواب بر می خیزند و آرام آرام به سراغ دارو می روند و چون این کار همیشه تکرار می شود ، جای دارو معین و مشخص است . خیلی زود آن را برمی دارند و می خورند تا مگر دوباره به خواب روند .

ولی حقیقت امر این است : پیران محترم باید بقیه شب را در محیطی ساکت و آرام به انجام کارهایشان بپردازند و جسما و روحا استراحت کنند و خواب زیاد برای آنها ضرورت ندارد و برای بعضی از پیران چهار یا پنج ساعت خواب در شبانه روز کافیست ...


عواطف شدید: بروز عواطف و احساسات شدید روانی ، برای طبقه پیران بسیار خطرناک است و گاهی ممکن است منتهی به سکته مغزی یا قلبی و مرگ آنها شود . بنابراین هم باید خود افراد پیر از عصبانی شدن و تحت تأثیر قرار گرفتن از وقایع و حوادث روزانه زندگی پرهیز کنند و هم اطرافیان در مصاحبت و رفتار ، نسبت به آنها ، نهایت نرمش و آرامش و ادب و سکوت آمیخته به احترام را رعایت کنند و با آنها به هیچ وجه مجادله و مباحثه ی تند و شدید ننمایند و بدین وسیله آنها را متأثر و آشفته خاطر نکنند . محیط زندگی مردان و زنان پیر باید ساکت و آرام و بی سر و صدا باشد . محل س************ت آنان باید از ترافیکهای سنگین ، فرودگاه و هواپیما و کارخانه های بزرگ مولد صوت و صداهای شدید و دلخراش دور باشد تا مدام در معرض تهییج و آشفتگی عواطف و احساسات قرار نگیرند .

همچنین تماشای فیلمهای وحشت آور و خواندن کتابهای هیجان انگیز برای طبقه پیران شدیدا خطرناک و مضر است ، و آرامش فکر و روح ، شاید برای آنها مهمتر و لازمتر از همه چیز باشد . در انتها به صورت فهرست وار، به 28 مورد از صفات و عادات اغلب پیران می پردازیم ؛ به امید انکه با اطلاع از وضعیت روحی و جسمانی این عزیزان ، بتوانیم با شناختی درست و صحیح در صدد کمک و یاری ایشان بشتابیم .

1. پیران غالبا درباره قیمت همه گونه اشیاء شکایت می کنند و حق هم دارند زیرا در جوانی آنها ، همه چیز خیلی ارزانتر از دوران پیری آنها بوده است .

2. پیران معمولا انعام و پاداش نمی دهند یا خیلی کمتر از جوانان می دهند !

3.چون درآمد آنها محدود و کمتر از هزینه های آنهاست برای آنان آسان نیست که پول زیادی حتی برای خرید مواد خوردنی و غذای لازم روزانه بدهند .

4.پیران به شکل و روش دوره قدیم لباس می پوشند.

5.پیران غالبا زیاد حرف می زنند .

6.پیران از بیماریهای خودشان بسیار سخن می گویند ، پس مبادا با آنها درباره بیماری حرف بزنید زیرا یک ساعت تمام و بلکه بیشتر بدون وقفه در خصوص انواع بیماریهای خودش داد سخن می دهد و شاید شما را خسته کنند .

7.گدایان از پیران تقاضای کمک نمی کنند زیرا آدم پیر هنوز هم می خواهد به زور و زحمت یک 50 تومانی به گدایان بدهد !

8. پیران از همه زودتر می خوابند ، ولی از نیمه های شب بیدار می شوند زیرا حد اکثر ، آنها فقط پنج ساعت می خوابند .

9. پیران پس از بازنشستگی به دیگران کمتر علاقه مند می شوندو می خواهند فقط با بچه ها و نوه های خودشان باشند .

10.اغلب پیران خلق و خوی « بزرگ نمایی » دارند و همیشه همه چیز را ( مخصوصا بیماری خودشان را ولو اینکه کوچک و بی اهمیت باشد ) بزرگتر و مهم تر نشان می دهند.

11. پیران کهن غالبا « ساده لوحند » و زود گول می خورند .

12. درستکاری و امانت : تقریبا همه پیران درستکار و امین هستند .

13. خودداری از دزدی و خیانت : همه پیران از ارتکاب به دزدی و خیانت می ترسند و از این گونه اعمال زشت خودداری می کنند .

14.ترسو بودن : اکثر پیران ترسویند و کمتر اهل خطر و ریسک هستند.

15.عدم سرّ نگهداری : پیران اکثرا رازدار نیستند !

16. قناعت : پیران معمولا در زندگی قانع هستند و برچیز اندک می سازند .

17.بی آزاری : معمولا پیران بی آزارند .

18. ترجیح تنهایی بر اجتماع : پیران اکثرا در زندگی تنهایی را برهمنشینی با دیگران ترجیح می دهند

19.عادت وحس جمع کردن و پس اندازی در همه چیز از پول و خوردنی و پوشاک .

20. پیران گاهی بر گذشته ی خود « تاسف » می خورند .

21. خجالت و شرم حضور : پیران بیش از میانسالان در همه چیز شرم و خجالت دارند .

22. سحرخیزی : معمولا و طبعا پیران سحرخیزتر از جوانان هستند .

23. معمولا شخص پیر« کنجکاو » است و می خواهد از همه چیز باخبر شود.

24. شخص پیر برقول و عهد خود استوار است .

25. مرد و زن پیر ، معمولا بر ایمان و عقیده خود محکم و راسخ است .

26. آدم پیر معمولا بر فعل و قول جوانان اعتماد و اطمینان دارد .

27. پیران در برابر نا ملایمات و سختیهای زندگی بیش از جوانان صبر و حوصله و شکیبائی دارند .

28. در سنهای خیلی بالا اکثر پیران به فراموشی دچار می شوند .