کار درمانی برای اوتیسم

توانبخشی برای کودکان مبتلا به اوتیسم شامل کاردرمانی جسمی- ذهنی و گفتاردرمانی است که از سوی تیم توانبخشی و با همکاری پزشک متخصص در تنظیم دارو و همچنین آموزش به خانواده انجام می‌شود.

هیچ درمان دارویی موثری برای بیماران مبتلا به اوتیسم پیدا نشده است، اما برخی داروها می‌تواند در کاهش علائمی مانند افسردگی تاثیر داشته باشد.
افراد مبتلا به اوتیسم با عملکرد (سندرم اسپرگر) اگر به موقع مورد درمان قرار بگیرند، قادر به حضور در دانشگاه و محل کار خواهند شد و کیفیت زندگی آنها مطلوب خواهد بود.
افراد دارای سندرم اسپرگر هوش بالایی دارند و مشکلات کلامی ندارند. در حقیقت آنها ممکن است مهارت‌های پیشرفته کلامی داشته باشند اما در اجتماع بی‌دست و پا هستند و مشکل در فهمیدن متون غیرشفاهی و حالات چهره دارند.

آنها روی یک موضوعی که برایشان مهم است به شدت تمرکز می‌کنند و بیشتر در پیدا کردن دوست و روابط اجتماعی مشکل دارند. ضعف در روابط اجتماعی از مهم‌ترین مشکلات کودکان مبتلا به اوتیسم است.
این کودکان از نگاه کردن به چشم دیگران حتی والدینشان هم اجتناب می‌کنند.

آنها بر چیزی تمرکز می‌کنند و چیزهای دیگر در اطرافشان را نادیده می‌گیرند.
حتی از حرکات، اشاره‌ها و حالات چهره برای برقراری ارتباط با دیگران استفاده نمی‌کنند که کاردرمانی نقش بسیار موثری در درمان مشکلات ارتباطی این کودکان دارد.
کودکان مبتلا به اوتیسم ممکن است نسبت به صدا، لمس، نور یا بو بسیار حساس باشند.

آنها دارای اختلال یکپارچگی حسی هستند برای مثال ممکن است از نور چشمک زن یا زنگ مدرسه ناراحت شوند، که کاردرمانگر با تکنیک‌های خاص درمانی این اختلالات را در جلسات درمانی مکرر کاهش می‌دهد. مشکلات هضمی در میان این کودکان شایع است. حدود 30درصد این کودکان ممکن است مواد غیرخوراکی مانند کاغذ یا خاک را بخورند.

برخی والدین به کودکان خود رژیم بدون گلوتن (پروتئین موجود در گندم و جو) و بدون کازئین (پروتئین موجود در شیر) می‌دهند. مصرف مکمل ویتامین b6 و منیزیم هم توصیه شده است. تاکنون ثابت نشده است که تغییر رژیم غذایی در این بیماران کمک کننده است ، اما پزشک یا متخصص تغذیه می‌تواند یک رژیم غذایی مناسب برای بیمار داشته باشد.

اسب‌ ها به کمــک اوتیسمی‌ ها می‌ آیند

مدت‌هاست حیوانات به کودکان اوتیسمی کمک کرده‌اند تا در صحبت‌کردن و مهارت‌های اجتماعی بهبود یابند، اما متاسفانه این موارد بسیار محدود بوده‌ و همچنین به طور علمی مورد بررسی قرار نگرفته‌اند.

اولین پژوهش علمی در مورد اسب‌درمانی که بتازگی منتشر شده، نشان می‌دهد اسب‌سواری برای کودکان اوتیسمی فواید چشمگیری دارد و البته باور دانشمندان بر آن است که منشا این تاثیرات مثبت احتمالا ریتم و آهنگ اسب‌سواری است.

مطالعه‌ای که روی 42 کودک اوتیسمی 6 تا 16 ساله انجام شد، نشان داد سوارشدن و نوازش اسب می‌تواند سبب کم‌شدن ناهنجاری‌های رفتاری این کودکان شود. کودکان اوتیسمی که مدتی را با اسب‌ها گذرانده بودند، در مقایسه با سایر کودکان اوتیسمی، در مهارت‌های رفتاری و حرکتی بهبود چشمگیری یافته بودند. رابین گابریلز، روان‌شناس و سرپرست این طرح پژوهشی بر این باور است که حرکت آرامبخش و موزون اسب‌ها عامل اصلی این اثرات مثبت است.



در تمام ناهنجاری‌های ناشی از اوتیسم می‌توان نوعی نبود هماهنگی را در رفتار افراد اوتیسمی مشاهده کرد. به عنوان مثال، پژوهشی که به بررسی توانایی یادگیری طبل‌زدن در کودکان اوتیسمی پرداخته بود، نشان داد این کودکان در مقایسه با کودکان عادی، در توانایی هماهنگ‌شدن با ریتم موسیقی بسیار کندتر عمل می‌کنند. همین نقص بر رفتارهای اجتماعی ناخودآگاه آنان تاثیر منفی می‌گذارد. لذا شاید اسب‌سواری، با تقویت توانایی هماهنگی در این کودکان سبب بهبود توانایی‌های رفتاری آنان شود.

اختلـــال اوتیــســم

اوتیسم چیست؟

اوتیسم Autism نوعی اختلال رشدی است که با رفتارهای ارتباطی ، کلامی غیر طبیعی مشخص می شود . علائم این اختلال در سال های اول عمر بروز می کندو علت اصلی آن ناشناخته است. این اختلال در پسران شایع تر از دختران است. وضعیت اقتصادی ، اجتماعی ، سبک زندگی و سطح تحصیلات والدین نقشی در بروز اوتیسم ندارد. این اختلال بر رشد طبیعی مغز در حیطه تعاملات اجتماعی و مهارت های ارتباطی تأثیر می گذارد. کودکان و بزرگسالان مبتلا به اوتیسم در ارتباطات کلامی و غیر کلامی ، تعاملات اجتماعی و فعالیت های مربوط به بازی، مشکل دارند. این اختلال ارتباط با دیگران و دنیای خارج را برای آنان دشوار می سازد . در بعضی موارد رفتارهای خود آزارانه و پرخاشگری نیز دیده می شود. در این افراد حرکات تکراری ( دست زدن ، پریدن ) پاسخ های غیر معمول به افراد ، دلبستگی به اشیا و یا مقاومت در مقابل تغییر نیز دیده می شود و ممکن است در حواس پنجگانه ( بینایی ، شنوایی ، لامسه ، بویایی و چشایی ) نیز حساسیت های غیر معمول نشان دهند. هسته مرکزی اختلال در اوتیسم ، اختلال در ارتباط است.
50 % از کودکان اوتیستیک قادر نیستند از زبان به عنوان وسیله اصلی برقراری ارتباط با سایرین استفاده نمایند. عدم به کار بردن ضمیر "من" از ویژگی های کلامی این کودکان است. از مسائل دیگر تکلمی، تکرار کلمات و جملات اطرافیان است.


علت اوتیسم چیست؟

اوتیسم یک ناتوانی طولانی مدت است که منجر به اختلال عملکرد عصبی – روانی در فرد می شود. گر چه به نظر می رسد که اوتیسم عارضه نادری است اما اطلاعات اخیر گویای آن است که شیوع اوتیسم حتی تا20 مورد در هر10000 تولد زنده می رسد. اوتیسم در پسران3 - 4 برابر بیشتر از دختران دیده می شود. اگر چه علت اصلی آن کاملاً شناخته شده نیست، اما در سال های اخیر تحقیقات و مطالعات بسیاری در این زمینه صورت گرفته است.تحقیقات تأکید زیادی بر منشاء زیست شناختی و عصب شناختی در مغز دارد . در بسیاری از خانواده ها سابقه اوتیسم و یا اختلالات مربوط به آن وجود داشته است که ریشه ژنتیک را مطرح می کند اگر چه تا به حال ژن خاصی که مربوط به اوتیسم باشد شناخته نشده است . پژوهشگران در مورد نقش ژنتیک در علت شناسی اوتیسم اختلاف نظر دارند و عده ای از آنها ترکیب چندین ژن را به عنوان علت اختلال مطرح می کنند . چندین نظریه درباره اوتیسم مطرح شده که هیچیک به طور دقیق اثبات نشده است.


اوتیسم یک بیماری روانی نیست.
کودکان مبتلا به اوتیسم کودکان سرکشی نیستند که خود رفتارهایشان را انتخاب کرده باشند. اوتیسم به دلیل داشتن والدین بد ایجاد نمی گردد، به علاوه هیچ عامل روان شناختی خاصی در خصوص تأخیر رشد کودک شناخته نشده است.


علائم اوتیسم چیست ؟

افراد مبتلا به اوتیسم معمولاً حداقل نصف علائمی را که در زیر عنوان شده است نشان می دهند . این نشانه ها از خفیف تا شدید متغیر هستند . در موقعیت های کاملاً متفاوت، رفتارهایی که با سن کودک تطابق ندارد مشاهده می گردد.
اصرار به یکسانی داشته و در مقابل تغییر مقاوم هستند.
مشکلات شدید تکلمی دارند.
در بیان نیازها مشکل دارند و از اشارات و حرکات به جای کلمات استفاده می کنند.
اغلب از ضمایر استفاده معکوس می کنند ، به جای استفاده از " من" از " تو" استفاده می کنند .
کلمات و یا جملات دیگران را تکرار می کنند.
خنده و گریه بی دلیل دارند و یا بدون علت مشخص نگران و مضطرب می شوند.
قشقرق به پا می کنند و به دلایلی که برای دیگران آشکار نیست شدیداً پریشان می شوند.
قادر نیستند با دیگران رابطه برقرار کنند.
دوست ندارند در آغوش گرفته شوند و یا دیگران را در بغل گیرند.
تماس چشمی ندارند یا تماس چشمی آنها اندک است.
به روش آموزش معمول پاسخ نمی دهند.
با اسباب بازی، درست بازی نمی کنند.
چرخیدن و تاب خوردن را خیلی دوست دارند.
احساس درد کمتر یا بیشتر از حد دارند.
از خطرات نمی ترسند.
پر تحرک یا کم تحرک هستند.
به صحبتها و یا صداها پاسخ نمی دهند به طوری که به نظر می آید ناشنوا هستند اگر چه حس شنوایی سالم است.
70 %کودکان مبتلا به اوتیسم، ناتوانی هوشی دارند.

سخنی با والدین گرامی مهم ترین اصل در بهداشت روانی خانواده ، پذیرش استعدادها ، تفاوت های فردی و در نهایت معلولیت فرزند است. با توکل به خداوند بزرگ با در نظر گرفتن توانایی های فرزند خود و با دلگرمی هر چه بیشتر در کنار آموزگاران با همراهی همه افراد خانواده ، نقایص کودک خود از قبیل مشکلات حسی ، جسمی ، حرکتی و ذهنی را بشناسیم و با قرار گرفتن کودک در جایگاه مناسب موافقت نماییم تا شاهد پیشرفت هرچه بیشتر او باشیم.


سخنان یک کودک اوتیسمی

“چرا اینها اینقدر اصرار دارند که من حرف بزنم یا در مورد چیزی عکس العمل نشان بدهم ، من دوست ندارم. دوست دارم با دست هایم بازی کنم. دورتا دور اتاق بچرخم، خوابیدن زیر پنکه ی سقفی که ساعت ها می چرخد چه صفایی دارد، از ماشین لباس شویی نگو که چرخش لباس های داخل آن برایم بسیار لذت بخش است. وقتی هیچان زده میشوم دوست دارم مثل فنر بالا و پایین بپرم. موقع فکر کردن گوشه ی چشمم را میگیرم و به اجسام خیره میشوم. تغییراتی که در تعداد و شکل اجسام و رنگ ها در این حالت بوجود می آید را دوست دارم. اما مامان من و مربیان اجازه نمیدهند من این کارها را انجام بدهم، دائم میگویند دستت را بنداز و بنشین. من هم وقتی خسته میشوم و از آنها عصبانی میشوم جیغ میکشم و دست خودم و آنها را گاز میگیرم. بعد که همه چیز تمام میشود پشیمان میشوم. دیگر برایم عادت شده است هر وقت عصبانی میشوم دست هایم به سمت دهانم میروند. آنقدر گاز میگیرمشان تا آرام بشوم.
جاهای شلوغ و پر سر و صدا من را به هیجان می آورد ولی نمیدانم چرا وقتی شلوغ میکنم و صداهایی که دوست دارم را تولید میکنم همه یک جوری به من نگاه میکنند !!!

چرا آدمها خودشان هر کاری را که دوست دارند و هر طور که دلشان بخواهد سر و صدا میکنند ولی من اجازه ندارم سر و صدا کنم و جیغ بکشم ؟

آب را خیلی دوست دارم، اگر ساعت ها توی آب باشم خسته نمیشوم. کنار رودخانه، آبشار، جویبار را با هیچ کجای دنیا عوض نمیکنم. مامانم به من شناکردن یاد داده و من خیلی زود یادگرفتم. اسکیت و دوچرخه سواری هم یادم داد که خیلی لذت بخش هستند.
من بازی و حرکت را خیلی دوست دارم. اما نمیدانم چرا از من میخواهند موقع توپ بازی توپ را به سمت شخص دیگری پرت کنم یا شوت بزنم. یک عده دنبال توپ میدوند و میگیرند، بعد دوباره به کس دیگری میدهندش. این ها را اصلا نمی فهمم. من میخواهم توپ در دستان خودم باشد و من به تنهایی با آن بازی کنم.
موسیقی را خیلی دوست دارم .تمام شعرهایی که شنیدم را حفظ کرده ام. دوست دارم مامان سریع ضبط ماشین را روشن کند و بعد راه بیفتد. اگر یک دفعه موسیقی قطع بشود، عصبانی میشوم. اصلا مامان نباید سی دی را عوض کند. اصلا دوست ندارم؛ جیغم درمی آید.”



زندگی با کودک اتیستیک بسیار مشکل و پر از هیجان است اما اگر خانواده بتواند بر اساس این مشکل برنامه ریزی زندگی را تغییر بدهد و همراهی کند، قطعا زندگی برای کودک و خانواده لذت بخش میشود. دور کردن افکار بی نتیجه مثل زندگی فرزندمان بعد از مرگ پدر و مادر ، نرفتن به دنبال کارهایی که فکر میکنند به صورت معجزه آسا در کودک تغییر ایجاد میکند ایجاد یک فضای آرام و شاد و زندگی در کنار کودکمان به همراه خانواده با آرامش بهترین راهی هست که برای خانواده های کودکان اوتیسم پیشنهاد میکنم.

اختلـــال اوتیــســم

محققان اظهار کردند: کودکان مبتلا به اوتیسم با داشتن ضریب هوشی متوسط در تست‌های ریاضی بهتر از سایرین عمل می‌کنند.
برتری در مهارت‌های ریاضی در میان کودکان مبتلا به اوتیسم با توجه به فعالیت منطقه‌ای خاص در مغز که با شناخت چهره‌ها و اشیای بصری همراه است، در ارتباط است.
وینود منون، استاد روانپزشکی و علوم رفتاری در دانشگاه استنفورد می‌گوید: این افراد با داشتن الگوی منحصربه فرد از مغز عملکرد بهتری در حل توانایی مسائل ریاضی دارند.
این تحقیق روی 18 کودک مبتلا به اوتیسم در سنین 7 تا 12 ساله و همچنین 18 کودک بدون اوتیسم انجام شده است. تمام شرکت‌کنندگان در مهارت‌های عادی کلامی و خواندن در آزمون‌های استاندارد مورد بررسی قرار گرفتند و این تحقیق نشان داد کودکان مبتلا به اوتیسم در تست‌های ریاضی استاندارد نسبت به همسالان خود عملکرد بهتری دارند.
این تحقیق در مجله Biological Psychiatry منتشر شده است.

این جملات را به کودکانتان نگویید!

گاهی وقت‌ها رفتار فرزندتان را مورد انتقاد قرار می‌دهید در حالی که او مطابق سنش رفتار می‌کند و احساساتش را بروز می‌دهد، پس بهتر است از احساسات کودک‌تان بیشتر بدانید و بعضی چیزها را هیچ‌وقت به فرزند دلبند‌تان نگویید.

«می‌ذارمت و می‌رم!»
گفتن این جمله بعد از یک روز سخت و خسته‌کننده که فرزندتان مدام جلوی این مغازه و آن اسباب‌بازی فروشی می‌ایستد و بهانه خرید می‌گیرد قابل درک است، چون کودک شما در شرایط مناسبی قرار ندارد در این مواقع به دلیل رفتاری که بروز داده تنها احساس ناامنی و طردشدگی می‌کند. با به وجود آمدن احساس ناامنی بعد از آن ترس هم ممکن است سراغش بیاید، بنابراین هیچ وقت بچه را از رها کردنش نترسانید. وقتی کنار خیابان شما را معطل‌ می‌کند، بگویید «یا با من بیا یا دستت رو می‌گیرم و با خودم می‌برم.»

«چرا نمی‌تونی شبیه... باشی؟!»
این کاملا واضح است که کوچولوی شما نمی‌تواند شبیه هیچ‌کس دیگری باشد. هیچ کدام از ما نمی‌توانیم. می‌توانیم؟! کم ارزش کردن فرزندتان به او کمک نمی‌کند تا احساس بهتری داشته باشد. با مقایسه کردن کوچولوی‌تان با یک کودک دیگر او احساس می‌کند در مرتبه پایین‌تری قرار گرفته و این راه مناسبی برای مجبور کردن او به انجام فعالیتی خاص نیست. وقتی کودک‌ خودش را پایین‌تر از دیگری حس کند روحیه‌اش را می‌بازد بنابراین باید نقاط قوت و ضعف کودک‌تان را بپذیرید.

«تو واسه من مهم‌نیستی»
شما می‌دانید معنی این جمله چیست. اتفاقا شما اهمیت می‌دهید به همین دلیل است که ناراحت هستید. خب، پس چرا این را می‌گویید و باعث می‌شوید هر دوی شما احساس ناراحتی کنید؟! این نوع از ابراز بی‌توجهی می‌تواند تبدیل به عادت شود. خب، حتما می‌دانید که مهم‌ترین الگوی بچه‌ها پدر و مادر هستند و این رفتارها را الگو‌برداری می‌کنند.

«نمی‌فهمی چی می‌گم؟»
این واضح است که او نتوانسته منظور شما را درک کند بنابراین چرا باید وانمود کند که می‌فهمد؟! حتی بارها تکرار این عبارت هم کمکی به فهمیدن او نمی‌کند و تنها او را تحقیر کرده و شما را بیشتر عصبانی می‌کند. دوباره شروع کنید و این بار سعی کنید بهتر و ساده‌تر توضیح دهید.

«بگو ببخشید!»
در این موقع کودک شما نمی‌فهمد که چرا باید عذرخواهی کند. با این حال ممکن است این کار را بکند. این مهم است که عذرخواهی را به او یاد دهید اما مهم‌تر از آن این است که او بیاموزد چرا باید عذرخواهی کند. به این ترتیب او هم متوجه کارهای اشتباه خود می‌شود و هم راه‌حل جبران آن را می‌آموزد.