پرورش یک پسر خوب با نقش ویژه مادر

در این مطلب قرار است روش هایی برای تربیت عالی پسربچه ها را مطالعه کنید. از آنجا که پسرها شیطنت بیشتری دارند و کارهای خطرناک بیشتری هم نسبت به دخترها انجام می دهند، باید برخی موارد را در روند تربیت آنها بدانید تا در آینده، پسری موفق و با اعتمادبه‌نفس تحویل جامعه بدهید.


1. به نامزد/همسر او یک شانس بدهید
برای بسیاری از مادرها سخت است که جایگاه «زن شماره یک» خود در زندگی پسرشان را به فرد دیگری بدهند. اما باید بدانید این پسر در جوانی به سراغ عشق خود خواهد رفت و خواسته یا ناخواسته، جایگاه شما را به زن جوانی خوهد داد که عاشقش شده است. بنابراین، به نامزد/همسر او یک شانس بدهید تا خودش را در دل شما جا کند. اگر شما هم از دید پسرتان آن زن را ببینید، بسیاری از مشکلات از بین خواهند رفت.


2. تواضع و فروتنی را به او بیاموزید
هرگز پسر خود را خیلی مغرور و از خودراضی بار نیاورید. خیلی هم اعتمادبه‌نفس را از او نگیرید. سعی کنید با مطالعه و کمک گرفتن از مشاوران پسری تربیت کنید که در عین ادب و تواضع، شخصیت و غرور خود را نیز حفظ می کند.


3. هدایای او را دوست داشته باشید
هر هدیه ای که پسرتان به شما می دهد را با همه وجود قبول کنید و عشق و خوشحالی خود را به او نشان دهید. این هدیه می تواند یک بیسکوئیت ساده یا کاردستی زیبایی باشد که خودش برای شما ساخته است. با این کار، خود را در دل او جا می کنید و همیشه دوستتان خواهد داشت.


4. به پدر او احترام بگذارید
اگر با پدر پسرتان در یک خانه زندگی می کنید، با عشق و احترام با او رفتار کنید. اگر به هر دلیلی از هم جدا شده اید، باز همچنان با احترام در مورد او صحبت کنید. وقتی پسرتان این محبت و احترام را از طرف شما می بینند، آن را می آموزند و در آینده روحیه و اخلاق بهتری خواهند داشت.


5. غذاخوردن پشت میز را به او بیاموزید
از همان سن پایین درست غذا خوردن پشت میز را به او بیاموزید. باید آداب تشکر، درخواست، غذاخوردن و بلند شدن از پشت میز را به او بیاموزید. این کار بسیار دشوار است زیرا پسرها سرسخت هستند، اما با تکرار و گذشت زمان می توانید از عهده این کار بر بیایید. این برای آینده فرزندتان بسیار مهم است.


6. او را با زنان قوی احاطه کنید
پسر خود را با حضور زنان قوی و باهوش همچون مادربزرگ، عمه، خاله، دوستان و حتی معلم ها احاطه کنید. وقتی پسرتان در طول رشد خود شاهد این باشد که زنان می توانند کارها بزرگی در زندگی انجام دهند و مهارت ها و استعدادهای بیشماری دارند، به تدریج در ناخودآگاه خود برای زنان ارزش و احترام بسیاری قایل خواهد شد و زن را موجودی ضعیف نخواهد دانست.


7. رفتار با زنان را به او بیاموزید
از آموزش باز کردن در برای زنان گرفته تا اینکه وقتی یک زن می گوید «نه»، یعنی «نه» را از همان نوجوانی به پسر خود بیاموزید. احترام به زنان و نحوه برخورد صحیح و درک درست از نیازهای زن داشتن را از سن پایین و به طور مرتب و پیگیر به پسر خود بیاموزید تا هنگام بزرگسالی بهترین رفتار را با همسر یا نامزد خود داشته باشد.


8. اجازه دهید گریه کند
چه کسی گفته است، مرد گریه نمی کند؟ به پسر خود اجازه دهید هر زمان احساس ناراحتی یا غمگینی داشت به راحتی گریه کند و از این کار خجالت نکشد. پسرها هم انسان هستند و باید بغض خود را اشک کنند.


9. کارهای خانه را به او بیاموزید
پسرها هم باید مراقبت از خود را بیاموزند. باید بدانند وقتی در خانه تنها هستند، چطور از عهده کارهایشان بر بیایند. باید به او تمیز کردن خانه، پختن غذا و انجام کارهای شخصی و بهداشتی را بیاموزید.


10. به او اجازه دهید شما را شیفته خود کند
پسرها برخی از کارها همچون شانه کردن موهای مادر خود را دوست دارند. شاید پسر کوچک شما خیلی سفت موهایتان را شانه کند و سرتان درد بگیرد یا موهای زیادی لای شانه باقی بماند اما به او اجازه دهید به این ترتیب عشق زیاد خود را به شما نشان دهد و ما را شیفته خود کند.

11. غذای خوب به او بدهید
پسرها رشد سریعی دارند و باید تغذیه درستی داشته باشند تا بدن سالم و قوی پیدا کنند. تا حد امکان برای پسر خود غذاها مقوی و سرشار از ویتامین و پروتئین تهیه کنید.


12. از او تعریف کنید
با تعریف کردن از شخصیت پسرتان به او اعتمادبه‌نفس بدهید. البته این تعریف ها نباید بیهوده باشند. هر زمان شجاعت، از خود گذشتگی، مهربانی، ادب، صداقت یا سخت‌کوشی از او می بینید، حتما از او تعریف کنید تا این صفات را بیش از پیش در خود تقویت و تکرار کند.


13. نقش پدر را در تربیت او پررنگ کنید
برای اینکه پسرتان با همه موقعیت ها و مسایل مردانه آشنا بشود، بخشی از بار تربیت او را به پدرش بسپارید. پدرها درس های مهمی می توانند به پسران خود بیاموزند.


14. با او صادق باشید
گاهی در زندگی مشکلاتی وجود دارد که نمی توان از دیگران مخفی کرد. پسر شما نیز از این قاعده مستثنی نیست. با فرزند خود صادق باشید و اگر مشکلی هست او را نیز در اندازه درکش در جریان بگذارید.


15. استفاده از بروشور را به او بیاموزید
به پسر خود روش ساخت وسایل گوناگون از روی بروشور را بیاموزید. لازم نیست او خود به تنهایی تخت‌خواب‌ ساختنی خود را بسازد. به او کمک کنید، اما نحوه استفاده از دفترچه راهنما را نیز به او بیاموزید تا در آینده کار خودتان راحت تر باشد.


16. از او تقدیر کنید
وقتی پسر شما کار خوب یا موفقیتی کسب می کند از او تقدیر کنید. این باعث می شود تا این کارها را بیشتر و بهتر انجام دهد.


17. بگذارید پسر باشد
پسرها شیطنت بسیاری دارند. آنها وسایل خانه را خراب می کنند، کارهای خطرناک می کنند، جوک های بی مزه می گویند و ... این فرصت ها را از آنها نگیرید. اجازه دهید بچگی کند. بگذارید دنیای اطراف خود را کشف کند و از آن لذت ببرد.


18. به او آزادی بدهید
به پسر خود آزادی های لازم را بدهید. بگذارید آزادانه بازی کند، بدود، سوال بپرسد، مشکلات را حل کند و برای خواسته های خود تلاش کند.


19. به او شهامت حرف زدن بدهید
جامعه اصولا به پسرها اجازه نمی دهد تا احساسات خود را بیان کند. اما اگر مساله ای باعث آزار فرزند شما شد به او این شهامت را بدهید تا بتواند آزادانه حرف هایش را به شما بگوید. بیان احساسات به هیچ عنوان رفتاری زنانه نیست. این موهبت را از پسر خود نگیرید.


20. برای نظرات او ارزش قایل شوید
در طول رشد فرزند خود، او نظرات بسیاری بیان خواهد کرد. برای نظراتش ارزش قایل شوید. وقتی واقعا حرف هایش را بشنوید و او نیز این مساله را درک کند، هر روز ایده های بهتر و ارزشمندتری ارایه خواهد کرد و به تدریج، ذهنی خلاق و مبتکر پیدا خواهد کرد.

بازیهای دخترانه و بازیهای پسرانه و مرزبندی بین آن

در این مطلب به گفتگو با خانم دکتر حلی ساز روانشناس کودک راجع به مرزبندی بین بازیهای دخترانه و بازیهای پسرانه می پردازیم.


مادر:ما یک پسر ده ساله و یک دختر شش ساله داریم، همسر من معتقد است که باید با پسرش بازی کند و من هم باید با دخترم بازی کنم.


پدر:خانم حلی ساز از آنجائی که خود شما بیشتر مطلع هستید یک سری بازیها مخصوص دخترها و برخی هم مختص پسران طراحی شده است و از آنجائیکه روحیات من با خاله بازی و عروسک بازی سازگار نمی باشد، بنابراین نمی توانم همبازی خوبی برای دخترم باشم و علاقه ای هم به این بازیها ندارم و از طرفی هم بازیهای خشن و بزن بزن هم مناسب روحیات دخترم نمی باشد و ظرافت و لطافت دخترانه او را کاهش می دهد.


مادر: اما دخترم همیشه دوست دارد که بازیهایی را با پدرش انجام دهد که برادرش با پدرش بازی می کند و فکر می کنم دختر من از این اینکه پدرش با او بازی نمی کند، خیلی ناراحت باشد.


مشاور:یعنی منظور شما این است که هیچ وقت دخترتان با پدرش بازی نمی کند.


پدر:نه اینکه دوست نداشته باشم که با او بازی کنم چه بسا اینکه بیشتر مواقع او را به پارک و سینما هم می برم و مدت زیادی را به صحبت کردن با او اختصاص می دهم و حتی گاهی هم با او منچ و مار پله بازی می کنم اما انجام این بازیها برای او کافی نیست .از آنجائیکه بازیهایی که من با پسرم انجام می دهم متناسب با روحیات ما می باشد ،لذا دوست ندارم دخترم هم در این بازیها شرکت کند.


مادر:همسر من معتقد است که حتی بازیهایی را که او روی گوشی خودش می ریزد فقط مختص پسرمان میباشد و اگر دخترمان بخواهد این بازیها را انجام دهد، باید از بازیهایی که روی گوشی من است استفاده کند.


پدر:گاهی مواقع دخترانی را مشاهده کرده ام که با پدرشان کشتی می گیرند و در بازیهای پسرانه شرکت می کنند در آنجا من احساس می کنم که آن لطلافتی که برای یک دختر لازم است ،با انجام چنین بازیهایی کم رنگ خواهد شد .من دوست دارم که رفتارهای دخترم شبیه مادرش و پسرم هم شبیه من باشد به همین دلیل است که حتی در بازیهای گوشی ، اجازه نمی دهم که بازیهایی را که در آنها خشونت وجود دارد را انجام دهد ،شاید ناخود آگاه در روحیه او تاثیر گذار باشد .از اینها گذشته سن من چهل سال است و نمی توانم بازیهایی را با دخترم انجام دهم که مطابق خواسته او می باشد.


مشاور:آیا شما به عنوان مادر با پسرتان بازی می کنید.


مادر: من گاهی اوقات با او بازی می کنم .بر خلاف نظر پدرشان من معتقد هستم که هم دختر و هم پسر هر دو می توانند با والدینشان بازی کنند و در این زمینه هیچ منعی وجود ندارد.


مشاور:معمولاً پدرها در انجام بازیهایی که در ارتباط با نقش های جنسیتی فرزندانشان می باشد ،بیشتر سخت گیری نشان می دهند و ترجیح می دهند که بازیهایی را انجام دهند که متناسب با جنسیت آنها باشد اما مادران کمتر با این مشکل مواجهه هستند و این مسئله برایشان از اهمیت کمتری برخوردار است .حتی در انجام بازیها خود پدرها هم سخت گیری بیشتری را در بازی با پسرانشان اعمال می کنند و فقط بازیهای خاصی را که متناسب با روحیات پسرانه آنها می باشد را انتخاب می کنند و از طرفی هم دوست ندارند که هر بازی که پسرشان انتخاب کرد را انجام دهند.
بنابراین خیلی از آقایان در واکنش نسبت به بازیهایی که فرزندشان متناسب با جنسیتش انجام می دهند ، احساسات خود را به خوبی نشان می دهند اما این به آن معنا نیست که دخترها فقط اجازه دارند با مادرانشان بازی کنند و پدرها هم بایستی با پسرانشان بازی کنند .دلیل آن هم این است که بازی کردن با بچه ها علاوه بر اینکه یک جنبه سرگرم کننده و لذت بخش برای آنها به شمار می آید ،پیامهای متفاوتی را به آنها می دهد و همچنین می تواند به آنها کمک کند تا با الگو برداری از آنها ، در حل برخی از مسائل به آنها کمک کند حتی اگر هدف از بازیها هم آموزش نباشد و صرفاً به جنبه سرگرم کننده آنها توجه شود، مطمئن باشید که در کنار آنها مزایای دیگری هم وجود خواهد داشت و مطمئن باشید که جنبه آموزشی حتی به میزان کم هم برای فرزندتان خواهد داشت. به همین دلیل است که می گویم ،اینکه فقط به صرف اینکه مرد هستید ،فقط ملزم هستید که با پسرتان بازی کنید و دخترتان را از تجارب خوبی که می تواند با پدرش داشته باشد،محروم کنید، شیوه درستی نمی باشد.تحقیقات نشان داده است که معمولاً پدرها با دخترانشان بازیهای خشن تری را انجام می دهند اما بازی مادران با فرزندان خود از لطافت بیشتری برخوردار است و در ضمن باز تحقیقات نشان داده است که بازی بچه ها بدون در نظر گرفتن جنسیت،به آنها کمک می کند که ارتباطات بهتری با هم سالان خودشان برقرار کنند و در نهایت کمک می کند که فرزندانشان از اعتماد به نفس بالاتری برخوردار شوند.بنا بر این با محروم کردن دخترتان از بازیهایی که می تواند با پدرش انجام دهد فقط او را از بازی محروم نکرده اید بلکه از خیلی از مزایای دیگر هم او را محروم کرده اید اما ناگفته نماند تا سن 6 سالگی اشکالی ندارد که دختر شما بازیهایی را که انجام می دهد متناسب با جنسیت او نمی باشد و مشکلی پیش نخواهد آمد . چه بسا اینکه مشاهده شده است دخترانی که در این سنین ماشین بازی می کنند و پسرانی که به عروسک بازی علاقه مند می باشند ،البته همین پسران به بازیهای پسرانه نیز علاقه مند می باشند . همین که والدین احساس می کنند در این بازیها علاقه فرزندشان به یک حالت تعادل رسیده است، کافی است. اگر دختر شما از بازیهایی که در گوشی پدرش است ،استفاده می کند و گاهی اوقات هم در بازی با پدرش ،بازیهای پسرانه را انجام می دهد ،اشکالی ندارد و به این معنی نیست که بازیهای دخترانه را هم از دست خواهد داد و یا علاقه ای به انجام آنها ندارد . بنابراین افراط در این مسئله نداشته باشید.بنابراین لزوم بازی هر دوی والدین با فرزندانشان ضروری به نظر می رسد. بازی فرزند با پدر پیامدهای خوبی به همراه خواهد داشت و از طرفی تحقیقات نشان داده است که اساس بازیهای مادر با فرزندان کاملاً متفاوت می باشد یعنی بر خلاف پدرها که تمایل به انجام بازیهای رقابتی و هیجانی دارند ،مادرها از بازیهای ملایم تری استفاده می کنند. بازی با بچه ها سبب می شود که آنها کنترل هیجانات را بیاموزند و هر چه سریعتر خودشان رابا دنیای واقعی تطبیق دهند .والدین در بازی با بچه ها به صورت غیر مستقیم ،مهارتهایی را از قبیل کنترل هیجان و خیلی چیزهای دیگر را به آنها آموزش می دهند اما معمولاً در بازیهایی که مادران با فرزندشانشان انجام می دهندآموزش چنین مهارتهایی وجود ندارد.

پدر:آیا در بازی با دخترم و انجام بازیهای خشن با او،باعث نمی شود که روحیه لطیف او را خدشه دار شود و آیا این طرز فکر من اشتباه است.
مشاور:همانطور که بیان شد در سالهای ابتدایی بعد از تولد ،فرزندان دوست دارند که انواع بازیها را تجربه کنند و شاید پسری بازیهای دخترانه را انجام دهد و شاید هم دختری بازیهای پسرانه انجام دهد و بچه ها بخواهند دنیای بازی جنس مخالف خود را تجربه کنند که البته هیچ اشکالی ندارد . در برخی از کشورها هم انواع بازیهای متفاوت ، در اختیار هر دو جنس قرار می گیرد تا این مرزهای جنسیتی از بین برود . البته این بستگی به فرهنگ جامعه هم دارد اما مسئله مهم این است که آیا در این بازیها دخترتان تماماً تمایل دارند که بازیهای خشن انجام دهند و یا از لباسهای پسرانه بیشتر استفاده کنند و با دوستان مخالف جنس خودش دوست باشد و شاید هم ترجیح می دهد پسر باشند و رفتارهای پسرانه ای از خود بروز دهند و شاید هم به طور کلی جنسیت خودش را به عنوان یک دختر به هیچ عنوان قبول نداشته باشد یا اینکه برعکس، رفتارهای دخترانه را متناسب به جنسیت خودش دارد، فقط گاهی هم دوست دارد که با پدر و برادر خود بازیهای هیجانی را تجربه کند. اگر به این شکل باشد ،چون که فرزندتان تعادلی را در این رفتارها رعایت می کند هیچ اشکالی نخواهد داشت بنابر این تعادل به سمت بازیهای دخترانه در فرزندتان وجود دارد و شما نبایستی نگران باشید.لزومی ندارد که پدر از بازیهایی مانند کشتی و یا رفتارهای خشن با دخترش استفاده کند شاید هم دختر شما به آنها هیچ علاقه ای نداشته باشد .اگر قصد دارید بازیهایی که فعالیت فیزیکی بیشتری دارد را با دخترتان انجام دهید، سعی کنید که از بازیهای ملایم تر و لطیف تری استفاده کنید . قطعاً در بازی بایک دختر 6 ساله خیلی متفاوت تر از پسر 10 ساله ،عمل خواهید کرد در ضمن شما می توانید به بازیهایی فکر کنید که در دوران کودکی بیشتر آنها را تجربه کرده اید، بازیهایی که امروزه کم رنگ شده است وعلاوه براینکه صمیمیت والدین و فرزندان را تقویت می کند ،باعث می شود این بازیها برایش لذت بخش شود و تحرک بدنی و کنترل هیجانات آنها تقویت شود. این بازیها شامل بازیهای متفاوتی مانند هفت سنگ،کش بازی ،وسطی و غیره.. می باشد که در تمامی اینها اعضای خانواده می توانند با یکدیگر بازی کنند و همین باعث می شود که هم بچه هایک تجربه خانوادگی خوبی داشته باشند و هم اینکه کنترل حرکات بدنی خودشان را تمرین و تقویت کنند واز طرفی سرعت عمل آنها هم بیشتر شود . تاکید می کنم در این بازیها سن فرزندان هم لحاظ شود و والدین نیز حرکات بدنشان را متناسب با فرزندشان کنند که فرزندشان احساس نکند که در بازی از آنها عقب تر است.به عنوان مثال بازیهایی مانند یه قل دو قل به افزایش قدرت تمرکز و کنترل انگشتان و هماهنگی بین ماهیچه های فرزندتان کمک خواهد کرد و خیلی از بازیهای متنوع دیگری هم وجود دارد که هر کدام سبب آموزش و تقویت حرکات بدنی آنها خواهد شد.

مادر:من صحبت شما را قبول دارم ،امااز آنجائیکه امروزه بازیهای کامپیوتری رواج بیشتری پیدا کرده است دیگر بازیهای سنتی و قدیمی به دست فراموشی سپرده شده است.


مشاور: البته بازیهای الکترونیکی از این جهت که باعث افزایش سرعت عمل و تمرکز فرزندان می شود، خیلی خوب است .اما قرار نیست که فرزندمان به صورت مستمر از این نوع بازیها آن هم به شکل محدود و بدون تنوع ،استفاده کند.شما می توانید محدوده بازیهای او را گسترش دهید و تنوع آنها را با خلاقیت خودتان بیشتر کنید . با دخترتان بازیهایی را انتخاب کنید که در آن جنسیت معنایی ندارد مانند قایم باشک،یه قل دو قل،کش بازی،هفت سنگ و... که همه بچه ها در تمامی سنین و هر جنسیتی که باشند، علاقه مند و قادر به انجام آنها می باشند و مطمئن باشید انجام این بازیها علاوه برلذت بخش بودن برای او ،مزایای دیگری را هم به دنبال خودش خواهد داشت یعنی افزایش مهارتهای حرکتی،سرعت واکنش و ... را در بر خواهد داشت.


پدر:در زمانیکه بازیهای خشنی با پسرم انجام می دهم آمادگی او را با دفعه قبل محک می زنم و از اینکه سرعت عمل وقدرت ماهیچه های او نسبت به دفعه قبل افزایش پیدا کرده است ،لذت می برم اما در مورد دخترم چنین حسی ندارم و شاید از اینکه او در این مهارتها تبحر بیشتری کسب کند ،احساس ناخوشایندی هم خواهم داشت. همین طرز فکر باعث شده است که در خانواده ام تقسیم بازی داشته باشم وترجیح دهم که بیشتر با پسرم بازی کنم.با توجه به توضیحات شما متوجه شدم که با رعایت برخی موارد، دخترم هم می تواند در بازیهای ما حضور داشته باشد و مشکلی پیش نخواهد آمد و این تقسیم بندی نیز به خودی خود از بین خواهد رفت.


مشاور:بله، این نظر شما صحیح می باشد .مطمئن باشید که با توجه به نوع استیل و ظرافت دخترتان از بازیهای نرمتر و ملایم تری با او استفاده خواهید کرد اما از همه مهمتر اینکه دختر شما دیگر احساس نمی کند که در بازیها ، به صرف اینکه دختر است دیگر نمی تواند با شما بازی کند وکه در این صورت باعث می شود که به مرور احساس کند که دختر بودن او سبب اعمال یک سری محدودیت هایی برای او خواهد شد.
اینها مرزهایی است که خود والدین برای فرزندانشان تعیین کرده اند و شاید هم خیلی عادلانه نباشند.روند برخی از کشورها به سمت حذف این مرزها می باشد و در این کشورها ،فرزندان حق انتخاب هر نوع بازی بدون لحاظ مسائل جنسیتی را خواهند داشت.مهم کلیت رفتار فرزندان می باشد نه اینکه نوع بازی که فرزند شما انجام می دهد .
اینکه فرزند شما در انجام بازی و علایق خودش تعادل را در بحث رفتارهای جنسیتی خودش اعمال می کند و خودش را به عنوان دختر و یا پسر قبول دارد مهم است.اگر آنها جنسیت خودشان را انکار می کنند و تمایل دارند که رفتارهای آنها همانند جنس مخالف خودشان باشد در اینجا نیاز به بررسی های بیشتر خواهند داشت.اشکالی ندارد که دختر شما علاوه براینکه دوست دارد بازیهای دخترانه و متناسب با سنش را با پدرش انجام دهد ،مواقعی هم با پدرش بازی کند و این کاملاً طبیعی می باشد . در ضمن کتابی با نام"کلیدهای رفتار با کودکان و نوجوانان "می باشد که قسمت نقش پدر در این کتاب، به وظایف و نقش پدران و اینکه چه کارهایی را می توانندبرای فرزندانشان انجام دهند ،اشاره می کند مطالعه این کتاب خیلی به شما کمک خواهد کرد تا روابط بهتری با دخترتان داشته باشید و این رابطه را ارتقا دهید. نکات خوب این کتاب در تقویت روابط شما بسیار موثر خواهد بود.

راهکارهایی برای مهار خشم در کودکان

خشم یکی از احساسات طبیعی انسان است و هرکس درجه هایی از آن را دارد اما کودکان باید از ابتدایی ترین مراحل تربیتی شان یاد بگیرند چطور این احساس سرکش را مهار کنند...
در گذشته والدین با دیدن این رفتار ها در فرزندشان او را تنبیه می کردند یا از او می خواستند برود یک بالش را بزند! اما امروزه تکنیک های مفیدی برای کنترل خشم توصیه می شود:

● کودکان ۵-۳ ساله

وقتی فرزندتان خشمگین شد، یک ظرف حباب درست کن به او بدهید. لازمه حباب درست کردن، تمرکز بر تنفس است.
تنفس آرام و شمرده، احساسات خروشان کودک را آرام می کند. به مدت چند هفته روزی یک دقیقه با فرزندتان حباب درست کنید؛ بعد از اینکه حباب درست کردن را یاد گرفت، از او بخواهید با کمک گرفتن از قوه تخیلش، حباب های متفاوتی درست کند. لطافت حباب ها و تلاش برای ساخت آنها روحیه کودک را آرام تر می کند.

● کودکان ۸-۶ ساله

با پایان دوره خردسالی، کودک یاد می گیرد افکار خود را مدیریت کند و حتی تغییر دهد. ابتدا با حوصله به او کمک کنید محرک های خشمش را بشناسد؛ مثلا ممکن است هنگامی که کسی او را هل می دهد یا با عنوان زشتی صدایش می زند یا مسخره اش می کند، عصبانی شود.

به او یاد دهید چطور بر خشمش غلبه کند و به او بفهمانید در برخوردهای اجتماعی اش باید صبور باشد و قبل از هر اقدامی، نفسی عمیق بکشد و اگر می تواند چند قدم از آنچه عصبانی اش کرده فاصله بگیرد؛ در دل جمله های آرام کننده تکرار کند مثل: «از پسش بر میام» یا «مهم نیست».

در نهایت هم رفتار های عاقلانه و مودبانه را به او آموزش دهید مثلا «این توپ منه، لطفا پسش بده» یا «چه حرف زشتی زدی، من این طوری حرف نمی زنم».
به او یاد بدهید قرار نیست کسی با خشونت بیشتر برنده شود.علایم جسمی عصبانیت را به او بیاموزید. به فرزندتان بگویید هر وقت کسی عصبانی می شود، بلندتر حرف می زند، صورتش قرمز می شود، دست هایش را هنگام صحبت به شدت تکان می دهد، ضربان قلبش بالا می رود، اخم می کند، دهانش خشک می شود و تندتند نفس می کشد، سپس از او بخواهید اگر این علایم را در خودش دید، یاد توصیه های شما بیفتد.

● کودکان ۱۲-۹ ساله

به فرزندتان بیاموزید قبل از هر کاری به خصوص واکنش های خشمگینانه، فکر کند. این بار که فرزندتان با یکی از همسالانش دعوایش شد، بگذارید تا هرجا که می خواهد پیش برود سپس از او بپرسید: «دعوایت را کردی، عصبانیتت را نشان دادی؟ نتیجه چه شد؟ مشکلتان حل شد؟ برای حل این ناآرامی ها چه کار می خواهی بکنی؟ اگر دوباره دعوایت شد هم می خواهی همین رفتار های زشت را داشته باشی؟»

چگونه والدین، به فرزندشان محبت کنند!؟

دبیر انجمن علمی روانشناسی بالینی ایران محبت و توجه والدین نسبت به فرزندان را مثبت نامشروط دانست و به کار بردن عباراتی مانند «دیگر مادرت نیستم» را زمینه‌ساز احساس عدم امنیت در فرزندان عنوان کرد.

مهرداد کاظم‌زاده عطوفی، اظهار داشت: محبت کردن عبارت است از بیان احساسات و عواطف فردی نسبت به فرد یا گروهی دیگر که این بحث گاهی برای ما مبهم است.

وی افزود: محبت کردن در همه ما وجود دارد اما نکته مهم این است که قبل از آن باید احساسات خود را بشناسیم و وقتی راجع به دوست داشتن فردی صحبت می‌کنیم بدانیم این دوست داشتن دارای چه ثبات و عمقی است.
وی ادامه داد: والدین باید برای دوست داشتن فرزندشان از این شاخص بهره‌مند باشند. بر اساس پیش‌فرض‌ها، والدین به واسطه تعلق تمامیتی که نسبت به فرزندشان دارند آنها را دوست دارند.
وی تصریح کرد: بیشتر اوقات والدین دوست داشتن را با الگوهای رفتاری خاصی اشتباه می‌گیرند.
دبیر انجمن علمی روانشناسی بالینی ایران اظهار داشت: وقتی می‌خواهیم محبتمان را بروز دهیم باید آن را متوجه فرد مقابل کنیم. در مورد والدین و فرزندان شاخصه‌های رفتاری در این خصوص عبارت است از هر نوع رفتاری که توجه ما را نسبت به فرزندانمان نشان می‌دهد که باید به شکل محبت و توجه مثبت نامشروط باشد.
وی گفت: توجه مثبت شامل رفتارهای کلامی و غیرکلامی است. واژه‌هایی مانند «دوستت دارم» و «عزیزم» نشان دهنده محبت کلامی است. اگر به فرزندمان بگوییم «خواهش می‌کنم مراقب خودت باش» یا اینکه «من نگران تو هستم و دوست دارم تو همیشه حالت خوب باشد» محبت خود را به صورت کلامی به او منتقل کرده‌ایم.
وی ادامه داد: وقتی فرزندمان دارد درس می‌خواند و ما او را برای شام فرا می‌خوانیم محبت خود را به او ابراز کرده‌ایم و به او نشان می‌دهیم که چقدر برایمان مهم است.
دبیر انجمن روانشناسی بالینی ایران اظهار داشت: به لحاظ رفتاری لمس کردن توأم با نوازش و در آغوش گرفتن رفتارهایی است که همراه با حالت هیجانات مثبت است. در کنار آن رفتارهایی مانند غذا گذاشتن در کیف فرزندمان یا کمک کردن به او در پوشیدن لباس‌هایش می‌تواند محبت ما را به فرزندانمان انتقال دهد.
وی ادامه داد: نکته مهم در این خصوص این است که گاهی والدین دوست داشتن خود را نسبت به فرزندانشان مشروط می‌کنند.
وی افزود: مثلاً وقتی مادری عصبانی می‌شود وبه فرزندش می‌گوید «دیگر دوستت ندارم» یا «دیگر مادرت نیستم» می‌تواند در فرزند ایجاد سوءتفاهم کند.
دبیر انجمن روانشناسی بالینی ایران گفت: جالب است بدانید با وجود اینکه ما این جملات را در عصبانیت بیان می‌کنیم اما فرزندانمان این کلید واژه‌ها را می‌گیرد، آنها را ضبط می‌کند و در شرایط خاص مانند وقتی فرزند جدیدی به دنیا می‌آید این شنیده‌ها فعال می‌شود و در او احساس عدم امنیت و دوست داشتن می‌کند.

کاظم‌زاده عطوفی تصریح کرد: در مراجعات مراکز روانشناختی دیده می‌شود که گاهی فرزندانی که هیچ نشانه‌ای از رفتار پرخاشگرانه در خانه آنها وجود ندارد احساس عدم دوست داشتن از سوی والدینشان را ایجاد می‌کند که این مسئله به همان رفتارها مربوط می‌شود.
وی ادامه داد: والدین در رفتار با فرزندان باید به دو نکته توجه کنند اول اینکه از به کار بردن واژه‌هایی که نشان دهنده عدم دوست داشتن است بپرهیزند و دوم اینکه دوست داشتن خود را با چیزی معامله نکنند. مثلاً به فرزندشان نگویند اگر این کار را انجام ندهی تو را دوست دارم یا برعکس.
کاظم‌زاده عطوفی افزود: به جای این رفتار باید از محرومیت استفاده کنیم. مثلاً به او بگوییم تو را دوست دارم اما به خاطر این رفتارت یک ساعت با تو صحبت نمی‌کنم.
وی خاطر نشان کرد: روابط عاطفی با فرزندان دارای الگوهای سلامت خاصی است که اگر آن را رعایت نکنیم به فرزندان آسیب می‌رساند و در رشد روانی آنها و سلامت آینده‌شان اختلال ایجاد می‌کند.

آموزش مسئولیت‌پذیری به کودکان با مهره ها!

شطرنج می‌تواند کوچولوی شما را مسئولیت‌پذیر و باهوش کند
از پازل‌های چند تکه گرفته تا بازی‌های رنگارنگ، همه و همه را به خانه می‌برید تا از کوچولوی بازیگوش‌تان یک نابغه بسازید. درست است که بسیاری از این بازی‌ها، نقش زیادی در بالا بردن هوش فرزند شما ندارند، اما هر کدام از آنها، می‌توانند مهارتی را در او تقویت کنند و او را به بزرگسالی توانمند در آینده تبدیل کنند. شطرنج یکی از همین بازی‌هاست. مهارتی که عده‌ای از محققان می‌گویند هوش کودکان را بیشتر می‌کند و عده‌ای هم معتقدند حتی اگر روی میزان هوش تاثیری نداشته باشد، می‌تواند بسیاری از توانایی‌ها را در فرزند شما تقویت کند. اگر می‌خواهید با تاثیرات این ورزش در کودکان آشنا شوید و در مورد راه‌های آموزش این بازی بیشتر بدانید، در این صفحه با ما باشید.

مسئولیت‌پذیر می‌شود
اگر می‌خواهید فرزندتان مسئولیت‌پذیر بار بیاید و قدرت پذیرش اشتباهاتش را پیدا کند، بهتر است او را با شطرنج آشنا کنید. از آنجا که در این بازی، فرد برای حرکت اشتباهی که انجام می‌دهد، به سرعت تنبیه می‌شود و باید اشتباهاتش را با راه‌های تازه جبران کند، شطرنج می‌تواند ورزشی ایده‌آل برای فرزند شما باشد. این بازی به کودک شما یاد می‌دهد که مسئولیت اشتباهاتش را بپذیرد و بعد از تنبیه شدن، دلگیر یا ناامید نشود و با تفکر منطقی‌تر، بتواند اشتباه خود را جبران کند.

فکر کردن را یاد می‌گیرد
شطرنج به فرزند شما کمک می‌کند یک الگوی فکری در خود ایجاد کند و بتواند از آن درست استفاده کند. او یاد می‌گیرد همه نظریه‌هایش درست نیستند و گاهی لازم است از دیگران الگو بگیرد و مسیر فکری‌اش را تغییر دهد. اگر فرزند شما با شطرنج آشنا باشد، می‌داند که برای حل هر مسئله‌ای باید راهی ویژه را جست‌وجو کند.

انعطاف‌پذیر می‌شود
کودک شطرنج باز شما، می‌داند که قوانین همیشه ثابت و بدون تغییرند، اما برای کمک گرفتن از آنها، باید منعطف باشد. این بازی به او یاد می‌دهد که برای حل هر مسئله‌ای، نباید از یک راه برود و می‌فهمد که برای پیروز شدن، ابتکار و انعطاف‌پذیری، حرف اول را می‌زند.

بهترین می‌شود
او می‌داند که اگر این بازی را خوب بداند، باز هم کسانی هستند که از او توامند‌ترند و می‌داند که اگر در این بازی بهترین باشد، بدون توجه به سن، جنسیت و طبقه اجتماعی آدم‌ها، می‌تواند بر آنها پیروز شود. فرزند شما از این بازی یاد می‌گیرد که تنها دلیل موفقیت، او و تصمیماتش هستند و تفاوت‌های اجتماعی و سنی، کمترین نقش را بازی می‌کنند. اگر شطرنج بتواند این تفکر را در فرزند شما شکل دهد، اعتماد به‌نفسش بیشتر می‌شود و یاد می‌گیرد که خودش، می‌تواند پله ترقی خود باشد.

خودش را کنترل می‌کند
بازی شطرنج برخلاف بسیاری از بازی‌های دیگر، تنها با برد و باخت پایان بازی همراه نیست. در تمام لحظات بازی، شطرنج‌باز این احساس را دارد و با زدن یا از دست دادن هر مهره، حس بردن یا باختن را تجربه می‌کند. اما فرزند شما در جریان این بازی، یاد می‌گیرد که خودش را کنترل کند و در مقابل بردن یا باختن، هیجان زده برخورد نکند.

شاگرد اول می‌شود
شاید رشته‌های ریاضی، زبان یا فلسفه، بهترین گزینه برای ادامه تحصیل کودک شطرنج‌باز شما باشند. محققان می‌گویند این بازی، مهارت‌های خواندن، حافظه، زبان و ریاضیات را تقویت کرده تفکر منتقد و خلاق را با خود به همراه می‌آورد. از آنجا که در شطرنج، افراد برای حل یک مسئله می‌توانند از راه‌های مختلفی بروند، بچه‌هایی که به این بازی علاقه دارند، در ریاضیات هم موفق می‌شوند و می‌توانند مسئله‌های پیچیده ریاضی را به خوبی پردازش کنند.

اگر می‌خواهید شطرنج‌باز شود:

بازی با بازی
برای این‌که کودک‌تان بازی دشواری مثل شطرنج را یاد بگیرد، بهتر است محیطی همراه با بازی را برایش فراهم کنید. در پژوهشی، برای آموختن شطرنج به کودکان از اسمارتیز استفاده شده و با قرار دادن دانه‌های اسمارتیز روی خانه‌ها، از کودک خواسته شد برای رسیدن به آن، حرکتی مناسب را انتخاب کند. شاید بد نباشد شما این راه را بروید و به بهانه خوردن اسمارتیز، فرزند‌تان را شطرنج‌باز کنید.

آسان بگیرید
برای آموختن همه فوت و فن‌ها، عجله نکنید، از حرکات ساده شروع کنید و تا مدتی سراغ حرکات پیچیده نروید. بررسی‌ها می‌گوید بیشتر کودکان 7-6 ساله می‌توانند قوانین پایه را به کار ببندند و حتی برخی از آنها در سنین 5-4 سالگی هم از عهده آن برمی‌آیند.

خسته‌اش نکنید
یادگرفتن شطرنج را به یک وظیفه تبدیل نکنید و نگذارید احساس خستگی کند. شما قبل از یاد دادن شطرنج، می‌توانید از بازی‌های کودکانه دیگری کمک بگیرید. برای مثال بازی « لی لی» در سال‌های قبل از آموزش شطرنج، می‌تواند درک او را نسبت به خانه‌ها بالاتر ببرد و دید شطرنجی فرزند شما را تقویت کند.

زود شروع نکنید
درست است که برخی از بچه‌های 3 تا 4 ساله هم از پس یادگیری شطرنج برمی‌آیند، اما کسانی که تجربه فعالیت در این ورزش را دارند، می‌گویند 5 یا 6 سالگی، بهترین سن برای آموزش شطرنج به بچه‌هاست. در این سنین، بچه‌ها راحت‌تر قانون‌ها را می‌پذیرند و از آنجا که مهارت حل مسئله هم در آنها شکل گرفته‌است، راحت‌تر می‌توانند راهی برای حل مسائل دشوار این بازی پیدا کنند.